CON NGƯỜI CÓ ĐỊNH MỆNH VÀ NGHIỆP QUẢ CHĂNG ?

 

Khi về hưu rồi ,thường người ta mới cảm nhận được “ thân tâm an lạc , vạn sự kiết tường “ là một nhân sinh quan phù hợp với tuổi già . Không ít người vẫn tin rằng con người có số phần, tránh đâu cũng không thoát khỏi định mệnh và nghiệp quả. Bài viết dưới đây của Bác sĩ Thái Minh Trung, chuyên khoa Tâm Thần sẽ giúp chúng ta tìm hiểu về mối tương quan giữa “Định mệnh và nghiệp quả” qua những dẫn giải y khoa rất lý thú. Hy vọng triết lý sống của tác giả trong bài viết có thể giúp các bạn tìm thấy hạnh phúc ngay trong phần đời còn lại .

***

Định mệnh là gì?

Một số người tin rằng những diễn biến xảy ra trong cuộc đời đã được an bài sẵn. Khoa chiêm tinh (astrology) tin rằng những diễn biến trên quả địa cầu và tánh tình con người đều bị ảnh hưởng bởi những vị trí ngôi sao trên trời. Nếu ta sanh vào ngày tháng nào đó thì sẽ bị dấu ấn của những vì sao ảnh hưởng lên tánh tình và những diễn biến trong cuộc đời. Những người đó tin rằng ngay khi sanh ra là định mệnh đã an bài rồi, không ai chạy khỏi hết. Thí dụ người tuổi Sửu thì trong cuộc sống sẽ trải qua những năm thuận và năm kị tuổi. Năm thuận và kị như những cái đèn xanh đèn đỏ của đời người. Năm thuận thì gặp đèn xanh nhiều, làm gì cũng êm xuôi và năm kị thì trường hợp ngược lại.

Người đạo Ki tô giáo tin rằng những gì xảy ra cho họ là do ý muốn của Đức Chúa Trời. Chúa đặt đâu ta ngồi đó. Có người Chúa đặt vào hoàn cảnh giàu sang, còn người khác bị lâm vào hoàn cảnh nghèo đói. Ta không cãi ý Chúa được. Ta cần cầu nguyện để cho Chúa thương xót mà thay đổi hoàn cảnh cho ta. Có thể những hoàn cảnh khó khăn là những thử thách nên ta không nên than trời trách phận. Một số con chiên còn mang mặc cảm tội lỗi là mình đã làm gì khiến Chúa phật lòng nên Ngài mới đặt mình vào hoàn cảnh khổ sở.

Người Phật tử thì tin rằng định mệnh là nghiệp. Mình đang ở hoàn cảnh xấu là do mình tạo nghiệp xấu từ kiếp trước. Mình nên "trả nghiệp" bằng cách chịu đựng một thời gian thì nghiệp sẽ hết. Khi cái nghiệp xảy ra thì mình không thay đổi được. Nhiều người cũng không muốn thay đổi vì e rằng làm như thế nghiệp sẽ nặng hơn. Giống như thiếu nợ thì phải trả cho chủ nợ, cứ khất nợ hoài thì nó chồng chất, mình sẽ trả không nổi. Có nghĩa là mình muốn thoát hoàn cảnh này thì sợ gặp phải hoàn cảnh xấu hơn nữa, như tục ngữ có câu: chạy ông mồ mắc ông mả.

Những người tin hoàn toàn vào định mệnh thì sẽ rất thụ động. Nói đúng hơn họ sợ làm cái gì đó khác hơn để thay đổi hoàn cảnh, nên phải đứng yên cắn răng chịu đựng. Đó là những người rất lo âu trước cái vô định của cuộc sống nên thích tin vào một đường lối đã vạch định sẵn.

Quyền lựa chọn

Khi phân tích kỹ ta thấy rằng khoa chiêm tinh không có đưa ra một định mệnh không thể thay đổi. Con người có quyền chọn lựa ngày tháng tốt để bắt đầu công việc làm ăn quan trọng, chọn lựa chồng hay vợ hạp tuổi để tránh những mâu thuẫn về tánh tình. Ngoài ra dân gian có câu: cái đức thắng cái số. Nếu ta ăn ở hiền lành thì nếu gặp "năm tuổi" thì sự xui xẻo sẽ ít hơn. Ngày nay khoa học hiểu rằng mỗi người chúng ta đều có một nhịp điệu sinh hóa (bio rhythm) thay đổi theo sức hút các ngôi sao. Ở phụ nữ, chu kỳ kinh nguyệt có nhịp điệu sinh hóa thấy rõ. Khi ta bắt đầu công việc quan trọng vào thời điểm nhịp sinh hóa cao thì dễ thành công hơn. Tuy nhiên ảnh hưởng của nhịp sinh hóa không đáng kể so với ảnh hưởng của ý định (intention). Ngay khi ta ở giai đoạn nhịp sinh hóa cao mà có ý định xấu (tham lam, hờn giận) thì ý định sẽ làm biến đổi nhịp sinh hóa theo chiều xấu.

Đạo Ki tô cũng thế, đề cao sự chọn lựa và ý định tốt. Chúa Jesus không lên án người đàn bà ngoại tình bị dân làng muốn chọi đá cho chết, như người dân làng thường tin là định mệnh của những người đàn bà ngoại tình. Ngược lại Chúa khuyên dân làng hãy dừng lại và có những lời khuyên đề cao sự tha thứ. Chúa khuyên chúng ta nên có ý định tốt và chọn lựa sự tha thứ để thoát khỏi định mệnh an bài. Khi hiểu được ý nghĩa câu chuyện này thì ta thấy rõ rằng ta có quyền chọn lựa 2 con đường: con đường buộc tội và con đường tha thứ. Con đường buộc tội là con đường của định mệnh: ta buộc tội và bị người khác buộc tội lại. Con đường tha thứ là con đường của giải thoát.

Nghiệp trong Phật giáo cũng là một sự chọn lựa. Ta có quyền chọn lựa tạo dựng cơ sở của những nghiệp tốt, như cố gắng học hành để giúp ích xã hội. Ta có quyền chọn lựa nghiệp xấu như hút sách và rượu chè, như thế ta đạp phá những tiềm năng tốt. Thí dụ như uống rượu đến xơ gan làm sức khỏe suy tổn… Thoạt đầu ta có sự tự do chọn lựa nhưng nếu ta chọn con đường rượu chè, xì ke ma túy thì dần dần khả năng chọn lựa của ta bị mất dần. Khi bị nghiện rồi thì ta hoàn toàn mất sự tự do chọn lựa và trở thành nô lệ cho những thói quen xấu này. Những căn bệnh hiểm nghèo kéo đến làm khả năng thay đổi cuộc sống càng khó hơn gắp ngàn lần.

Thế nào là nghiệp?

Nghiệp (karma) không có gì huyền bí hết, nghiệp là tác động của những động lực. Động lực đó có thể ở dạng thân, khẩu hay ý. Bất kỳ lực (force) nào cũng gây ra phản lực (counter force). Cái mục đích của lực và phản lực là để trở lại điểm yên tịnh ban đầu (initial stillness). Thí dụ như con lật đật, ta đẩy nó qua bên phải thì nó bật trở về bên trái. Cuối cùng là nó đứng yên một chỗ. Sự đứng yên một chỗ có thể coi là niết bàn hay thiên đàng vì nó tượng trưng cho trạng thái bình thản, không căng thẳng đau khổ.

Nói về cường độ của phản lực thì trên thế giới vật chất ta có: ý nghĩ yếu hơn lời nói, và lời nói yếu hơn hành động. Thí dụ phản ứng của ta trước lời phê bình mà ta không thích: ta chửi thầm người ta ghét (ý) hậu quả ít hơn là ta la lối chửi người đó trong buổi tiệc (khẩu). Hậu quả của lời chửi bới ít hơn là hậu quả ta nhảy lại đánh người đó bầm mình (thân).

Xã hội chỉ có hình phạt khi ta làm chấn thương người khác, còn tôn giáo thì muốn khuyên ta nên trị tận gốc nghiệp dữ bằng cách dừng suy nghĩ giận dữ lại. Khi ý khởi dậy thì nó tạo một tiềm năng hành động (potential of action) rồi. Thí dụ nói theo phàm tục, khi cái ý ghét đã khởi dậy rồi thì ta muốn chửi cho đã miệng. Chửi thầm thì ngủ không được.. Nhưng khi chửi bằng miệng mà bị đối phương chửi lại thì ta càng tức hơn. Nếu ta dằn không được đi đánh lộn đến bị thương tích hay bị bỏ tù, về nhà lại càng tức hơn nữa. Như thế mà ta cứ tạo nghiệp thân-khẩu-ý thành một chuỗi lực và phản lực (chain of action and reaction).

Sở dĩ chiến tranh trên thế giới xảy ra liên tục là vì con người không có đời sống tâm linh, dùng sự giết chóc để mong cầu trở về chỗ yên tịnh ban đầu. Người lính cảm tử quân Hồi giáo có cái ảo tưởng rằng khi giết chết kẻ thù ngoại đạo họ sẽ được sống trên thiên đàng, có nghĩa là trở về chỗ yên tịnh ban đầu. Đó là sự lầm lẫn vô cùng tai hại vì khi họ tạo một động lực căm thù thì sẽ để lại cái phản lực căm thù, như thế cứ lưu truyền mãi không ngừng trên thế gian từ thế hệ này qua thế hệ kia.

Tuy nhiên nghiệp lực, khác như dân gian nghĩ, là khi kiếp trước ta lỡ ăn trộm người nào đó 10 đồng thì kiếp này ta phải trả lại 10 đồng chẵn. Trên phương diện tâm linh, cái điểm yên tịnh ban đầu có được không phải khi ta trả lại 10 đồng mà khi ta nhận thức ta nên vui lòng bỏ qua khi bị người khác giựt tiền rồi thực hiện được điều đó. Khi đọc những thí dụ của nhà soi kiếp E. Cayce thì ta thấy rằng chỉ có sự vui lòng bỏ qua thì con người mới "trả" được cái nghiệp.

Nói một cách khác, sở dĩ ta mang cái nghiệp (bị phản lực/quả) vì ta không nhận thức được những đau khổ mà ta đã tạo ra cho người khác (lực đã tạo/nhân), nên cái nghiệp nó xảy ra khiến ta bị đau khổ để ta thông cảm nỗi khổ của người kia. Lúc có sự thông cảm thì lực và phản lực sẽ trung hòa với nhau. Nhưng nếu trong đau khổ, ta lại thù người đó thì sanh thêm cái nghiệp nữa, và như thế sẽ tạo ra cái vòng lẩn quẩn mà Phật gọi là bánh xe luân hồi.

Tha thứ là giải thoát khỏi định mệnh

Hiểu được lực nhân quả tương tác ở nội tâm thì ta mới hiểu được tại sao các vị lãnh tụ tôn giáo kêu gọi sự tha thứ. Nếu không có tha thứ thì không ai có thể trở về cái vị trí an lạc ban đầu được. Ý nghĩa cứu thế của Chúa Jesus là Ngài tự nguyện tha thứ những người hại Ngài, như một gương sáng giúp nhân loại vượt qua được sự vay trả đời đời của hận thù. Thù qua ghét lại có thể coi như là tội nguyên thủy của loài người. Tha thứ mới là phép mầu nhiệm thật sự. Phép mầu này ít ai nhận thấy được vì nó trong sáng trong sự khiêm nhượng tột bực chớ không phải là sự màu mè hào nhoáng của Superman hay điệp viên 007 làm được những điều phi thường.

Hiểu như thế Chúa cứu thế không đến với ta từ hành tinh khác mà Chúa sẽ hiện diện trong chính ta nếu ta thực hiện được sự tha thứ trong đời ta. Khi sống trong khiêm nhượng và tha thứ thì ta như con nhộng xé được cái vỏ của ngạo mạn để trở thành con bướm muôn màu. Ta không đợi đến khi chết mới được Chúa rước. Khi ra khỏi được cái vỏ của ngạo mạn thì ngay trong giây phút đó ta thấy Chúa hiện diện trong lòng ta.

Phật thì khuyên ta nên hỷ xả, có nghĩa là bỏ qua trong sự vui vẻ. Ở dưới biển, có một loài cua thích sống trong vỏ sò (hermit crab), khi cua lớn lên thì nó phải vui vẻ bỏ cái vỏ sò nhỏ để tìm cái lớn hơn chọn làm nhà. Hỷ xả cũng như thế, là từ bỏ sự nhỏ mọn để nhìn thấy sự rộng lượng. Hỷ xả là một phương pháp trị cái bịnh của ngã (cái tôi). Nếu ta cứ bám vào tiền tài, sắc đẹp, danh lợi thì cái lòng tham và sân của ta càng ngày càng lớn. Khi cảm thấy ta được càng nhiều (sở đắc) thì ngạo mạn càng tăng theo. Sự đời vô thường làm cho ta không bao giờ giữ được mãi mãi những gì mình muốn vì thế lòng tham ngày càng tăng trưởng. Khi có ai tước đoạt những gì ta đang được thì ta sanh lòng bực tức sân hận.

Tham và sân là nguyên nhân chính của lo âu. Tham có thể hiểu theo nghĩa rộng là muốn đem về cho ta vì sợ để lâu thì ta sẽ hết được phần lợi đó. Sân là sự bực bội khi gặp hoàn cảnh nghịch ý ta. Bề mặt bạo động của sân là chửi bới đánh lộn, còn mặt thụ động là "tự ái", hờn dỗi để bụng. Bụt dạy ta nên thấy cái vô thường của cuộc đời để lúc được thì không tham và lúc mất thì không sân. Ta phải tập hạnh hỷ xả thì mới phát triển từ bi được. Ta không thể nào thương được người mà ta không tha thứ!

Tại sao tôn giáo nào cũng khuyên con người bố thí? Ta có thể hiểu tham, sân, si trên lý thuyết nhưng chỉ có hành động thực hiện sự ban cho mới giúp ta nhận thức rõ những hạn chế của ta. Thí dụ như khi cho mà ta thấy còn quyến luyến vật ta muốn cho thì lúc đó mới chợt nhận ra mình còn lòng ham muốn. Khi bớt lòng ham muốn đem về cho mình rồi thì mình mới thông cảm kẻ khác được. Đây là cách bố thí nhận thức của người có căn cơ cao. Người căn cơ thấp thì áp dụng bố thí trao đổi chớ không phải bố thí nhận thức. Bố thí trao đổi là bố thí để được hưởng phước lộc. Ta cho để lấy lòng đấng nào đó mà ta thờ phụng. Ta bố thí để được Chúa hay Phật ban phước lành hay phù hộ. Chỉ có bố thí nhận thức mới giúp ta phát triển tâm linh được.

Thực tập tâm tĩnh lặng

Làm người ai cũng muốn thay đổi cuộc sống cho nó tốt đẹp hơn. Khi thay đổi không được hay không dám thay đổi thì ta đổ thừa cho số phận hay định mệnh. Hoàn cảnh rất khó thay đổi khi ta duy trì tập quán, thói quen cũ. Nếu ta bị tiểu đường mà không chịu bỏ cái sở thích ăn đồ béo ngọt (tham) thì bịnh làm sao mà hết được. Một số người thì mong có phép lạ để được cứu khỏi hoàn cảnh khổ. Có nghĩa là họ muốn ăn cho ngon miệng sau đó thì cầu xin phép lạ không bị tiểu đường. Nếu phép lạ không đến thì họ sẽ có hai phản ứng. Phản ứng thứ nhất là mất hết niềm tin ở một đấng nào đó mà họ tin tưởng. Thí dụ người công giáo mất niềm tin ở Chúa cứu thế, còn phật tử thì mất niềm tin nơi Phật Bà Quan Âm hay Phật A Di Đà. Phản ứng thứ hai là mang mặc cảm tự ti vì một số người nghĩ rằng họ bị tội nhiều quá hay nghiệp nặng quá nên không được cứu rỗi.

Nói về sân hận, khi ta không thay đổi ý mà ráng kềm chế miệng lưỡi hay thân thể thì mặc dù ta không tạo nghiệp dữ nhưng cảm thấy rất khổ sở, gò bó khó chịu. Khi ta nuôi dưỡng những suy nghĩ bực bội sân hận chắc không có phép lạ nào giúp cho ta an tâm để ngủ ngon được. Nói theo nhân quả, ta tạo một động lực nhân thì cái phản lực quả sẽ núp chờ đâu đó. Rồi sự căng thẳng nội tâm ngày càng tăng dần đến một lúc ta hết đè nén nổi và gây ra nghiệp qua lời nói hay hành động. Đó là lúc cái phản lực xảy ra ngoài thế giới vật chất để làm dịu bớt cái lực tư tưởng của sân hận đang bị đè nén. Tuy nhiên đa số không trở về được cái trạng thái yên tịnh an lạc ban đầu vì lý do dễ hiểu là khi ta chửi mắng người ta ghét thì có bao giờ họ chịu để cho ta yên thân đâu. Sớm muộn gì họ sẽ tìm cách trả đũa. Đó là cái vòng lẩn quẩn của nghiệp vay trả.

Tâm lý học cho ta thấy rõ sự lý luận và tranh luận không làm giảm được tham và sân. Khi lý luận ta hiểu được mọi chuyện nhưng những hiểu biết đó không có khả năng thăng hoa (sublimation) được tham và sân thành những tình cảm tốt đẹp hơn. Đôi khi tranh luận đúng sai nhiều còn tạo thêm sân nữa. Những nghiên cứu chụp hình não bộ cho ta thấy rằng khi lý luận ta chỉ xài vỏ não bộ (cortex) và không liên kết được với những miền sâu hơn trong não bộ, nơi tình cảm xuất phát. Hiện tượng này phân tâm học gọi là hợp lý hóa (rationalization). Khi ta dùng lăng kính hợp lý hóa trong cuộc sống thì dễ sanh ra thành kiến chia rẽ con người. Thí dụ ta nghĩ màu đen là màu của tội lỗi vì thế người da đen là kẻ xấu.

Chỉ có khi ta tập tâm tĩnh lặng thì ta mới có khả năng hiểu qua sự cân bằng của trí tuệ và tình cảm. Cái hiểu này toàn diện hơn là cái hiểu qua suy luận. Suy luận thường hay trừu tượng và chỉ giúp ta hiểu được một khía cạnh nhỏ của cuộc đời. Những bậc thánh nhân đều phải trải qua giai đoạn thực tập tâm tĩnh lặng rồi mới thấy được ánh sáng của chân lý. Chúa Jesus đã vào sa mạc để cầu nguyện trong tĩnh lặng. Chỉ khi Ngài cảm nhận được ánh sáng của Thượng Đế thì Ngài mới đủ can đảm chịu cái chết đau đớn trên thập tự. Đức Phật Thích Ca đã ngồi với tâm tĩnh lặng dưới cây bồ đề 49 ngày. Nhờ thế Ngài mới hiểu được ý đồ lừa bịp của ma vương Maya, chiến thắng ma vương và giác ngộ được chân lý. Có lẽ lúc Phật còn tại thế, người dân thời đó có nhiều mê tín trong việc tôn thờ nên Bụt gọi Ánh sáng chân lý là Phật tánh chớ không gọi là Thượng đế. Hiểu theo Phật giáo, Thượng đế không phải là Cha mà là Chân lý tối cao.

Hiểu bằng ý thức khi tâm tĩnh lặng rất khác với cái hiểu của suy nghĩ. Những nghiên cứu đo điện từ não bộ (EEG) cho thấy rằng khi tâm tĩnh lặng thì những làn sóng não thay đổi rõ rệt, từ dạng sóng (beta waves: 15- 45 Hz) trở thành dạng sóng (alpha waves: 8-12 Hz) và (theta waves: 3-7 Hz). Sóng thường thấy ở những người suy nghĩ lăng xăng, còn sóng và được thấy khi ta thư giãn. Sóng còn được gắn liền với khả năng sáng tạo. Hình fMRI scan cho thấy khi tâm tĩnh lặng, máu dồn về những vùng của não bộ tạo cảm giác thoải mái hạnh phúc và có sự liên kết hài hòa giữa vỏ não và những vùng sâu hơn của não. Nói một cách khác, tâm tĩnh lặng đồng bộ hóa (synchronize) nhiều vùng trong não bộ giúp ta liên kết được nhiều mạch thần kinh và nhờ đó mà mở rộng tầm nhận thức ra.

Tóm lại

Định mệnh có hay không là do ta. Khi ta biết tập những phương pháp mở rộng nhận thức tâm linh thì cái khả năng ta thay đổi cuộc đời rất cao. Nếu ngược lại ta thụ động đổ thừa cho số mạng hay ngồi đó chờ một phép lạ xảy ra thì lúc đó định mệnh có thật vì ta không tận dụng khả năng thay đổi cuộc sống của ta. Nói một cách khác, nếu ta tin có ma thì sẽ gặp ma, ta tin có Phật hay Chúa thì sẽ gặp những đấng mà ta tin.

Nếu có người ở trình độ thấp thì tin vào định mệnh cũng có cái lợi của nó là lòng tin đó giúp họ chấp nhận những biến cố xấu và trải qua những đau khổ cuộc đời dễ dàng hơn. Họ không than trời trách phận hay sanh lòng ganh ghét hoặc hận thù vì "đó là số mệnh của mình".

Tuy nhiên nếu ta có trình độ cao thì nên tập những phương pháp giúp tâm tĩnh lặng vì đó là phương pháp nhanh và gọn để "chuyển nghiệp" dẫn ta đến hạnh phúc ngay trong đời này. Phương pháp này cũng giúp ta hiểu các tôn giáo một cách sáng tạo chớ không kẹt vào chữ nghĩa văn tự nữa.

Bất kỳ độc giả ở tôn giáo nào, khi mỗi người trong chúng ta phát triển được ý thức tâm linh qua tâm tĩnh lặng thì ý thức này sẽ cộng hưởng với nhau. Rồi một ngày nào đó nó sẽ trở thành ý thức tâm linh cộng đồng (collective spiritual consciousness) làm xoay chuyển xã hội vật chất. Chúng tôi hy vọng sẽ có một ngày ý thức tâm linh cộng đồng sẽ phát triển đến độ mà con người sẽ nhận thức rằng những tôn giáo đều hướng về một con đường chung: đó là con đường tâm linh (spiritual way). Lúc đó con người sẽ sống hạnh phúc an bình ở một kỷ nguyên mới.

Bác sĩ Thái Minh Trung

1Ba Tha Ông

CON ĐỐT Ô TÔ BA CÓ NHẬN ĐƯỢC KHÔNG ?

 

***

Gọi hồn người đã quá cố về để nói chuyện là chuyện không xa lạ gì với chúng ta, nhưng có phải người chết nào cũng có thể hiện hồn về nói chuyện hay không thì lại rất ít người biết. Bài viết Mru sưu khảo dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về điều này.

***

Có người chết đã lâu mà khi gọi hồn về thì vẫn trở về nói chuyện này chuyện kia, nói chính xác hoàn toàn, vậy là sao? Theo Kinh Địa Tạng thì con người chết 49 ngày sẽ phải đi vào một trong sau nẻo luân hồi. Có những người phải đoạ sinh vào địa ngục ngay, có người sau khi chết thì được lên cõi thiên, cõi thần đó là 3 trường hợp người ta đi ngay. Còn thường thì người chết sẽ chờ 1 tuần, 2 tuần, 3 tuần đến 49 ngày thì chuyển kiếp, có thể tái sinh làm người, tái sinh vào cõi ngạ quỷ, tái sinh làm súc sinh, trâu bò, lợn gà…Lên cõi trời thì không gọi hồn được, vào địa ngục không gọi hồn được, tái sinh làm người, súc sinh cũng không gọi hồn được. Chỉ có tái sinh lên cõi thần hoặc vào cõi ngạ quỷ mới gọi hồn được, thông thường gọi hồn được thì hồn ấy thường là ngạ quỷ, vì các cô đồng thì chưa đủ sức để triệu những vị thần về được. Tái sinh vào cõi ngạ quỷ, hồn có thể về, nhưng có khẳng định được hồn ấy là bố mẹ, là thân nhân của mình không thì chưa biết, có khi là ngạ quỷ khác về, nhưng tự xưng là người thân nhà mình, họ cũng biết hết mọi chuyện nhà mình.

Đã có trường hợp một cốt đồng bị vong nhập vào, lúc đầu nói là bố, xong rồi lại nói là Quan Âm Bồ Tát, một hồi lại nói là chúa nọ chúa kia. Nó nói đúng các chuyện nhà mình, cứ tưởng đấy là hồn của nhà mình, nhưng thật ra là không phải. Cho nên muốn tốt cho người đã mất thì tốt nhất là làm các việc tốt tạo phước, tích phúc tích đức, trì Kinh, niệm Phật, sám hối cho vong hồn người mất.

Những việc cúng vàng mã, y phục hay ngựa giấy hoàn toàn là mê tín không phù hợp với luật nhân quả cũng như không đem lại lợi ích cho hương linh.

Sau giai đoạn 49 ngày,dù sinh vào cõi nào, người chết lúc này cũng không thể thụ thực đồ dâng cúng của thân nhân gia đình ngoại trừ trường hợp của ngã quỷ .Cách tốt nhất là cúng thí thực, cúng cơm chay và đọc lời khai thị cầu siêu, hồi hướng công đức cho chúng sinh được sinh về cảnh giới tốt đẹp hơn.

Mời đọc cho vui chuyện gọi hồn và đốt vàng mã trong những ngày giỗ Tết .

***

Một gia đình giầu có nọ ở Hà Nội tổ chức giỗ đầu ông bố rất long trọng.Vào những ngày cận Tết ,mọi người bàn năm nay phải đốt vàng mã thật nhiều để bố phò hộ sang năm mới Tân Sửu gia đình làm ăn phát tài, con cháu mau thăng quan lên chức , thêm nhiều bổng lộc.Sau khi lập đàn cúng ở một ngôi chùa lớn nhất thủ đô,gia đình còn tổ chức gọi hồn người đã khuất tại nhà anh con trai cả.

Vong linh ông bố nhập vào ,cười ha hả, giọng nói rất to, trầm hùng, lại pha chút khôi hài của bậc trưởng thượng một gia tộc mà hồi sinh tiền từng là ông tướng vai vế trong quân ngũ quen "ăn to nói lớn".

Anh con trai hỏi:

- Con đốt tiền biếu cho ba, ba có nhận được không?

- Nhận được!

- Con đốt quần áo biếu cho ba, ba có nhận được không?

- Nhận được !

- Con đốt ôtô biếu ba, ba có nhận được không?

- Ôtô hả, mi đốt cả hai lần tao đều nhận được cả!

Cả gia đình mừng mừng, tủi tủi vì không những được giao lưu trực tiếp với cha mình (tính tình giọng nói vẫn thế) mà ba còn nhận được quà biếu của con cháu nữa. Đột nhiên ông bố chuyển sang giọng trang nghiêm và khôi hài:

- Nhưng mà bọn mi đã hại tao!

- Sao hả ba?

- Khi nhận được ôtô, khoái chí quá, tao đẩy ra đường chạy thử thì khởi động mãi mà máy không nổ! Hoá ra không có xăng (cả gia đình cười). Chềnh hềnh ra đường mãi, nên công an đến tuýt còi bắt nộp phạt vì "cản trở giao thông". Loay hoay và lóng ngóng mãi mà không đánh xe vào rìa đường được, công an lại hỏi: "xin cho kiểm tra bằng lái", tao làm gì có bằng lái, và lại phải nộp phạt lần thứ hai (cả gia đình lại cười). Chưa hết đâu, khi bọn mi gửi ôtô lần thứ hai, tao chán quá chả thèm đi nhận, thì tháng sau tao lại nhận được một "trát" bắt nộp tiền "phạt phí lưu kho lưu bãi" (cả gia đình lại cười như nắc nẻ).

- Như vậy vẫn còn may đấy, nếu tao mà đi từ Sài Gòn bằng chiếc ôtô bọn mi biếu thì ba ngày nữa cũng chưa chắc ra được Hà Nội, vậy thì hôm nay giao lưu làm sao được đây?

- Thế ba đi mây về gió à?

- Nhanh hơn cả đi mây về gió! Chỉ cần nghĩ về đâu là đến đó liền. Nhưng bọn mi có thực lòng biếu ôtô cho tao không?

- Chúng con thật lòng mà ba

- Chiếc ôtô thứ hai khá cầu kỳ, bọn mi mua 700.000 đồng ở Hàng Mã đúng không?

- Vâng, sao ba biết tường tận như thế!

- Thì lúc đó tao đang đứng cạnh đó mà. Nếu bọn mi có lòng hiếu thảo, thì hãy mua cho tao một chiếc ôtô thật khoảng 700 triệu thôi mà vì thời Covid-19 ,nhiều hãng xe hạ giá cạnh tranh.

- Nhưng ba có cần đi ôtô của trần gian đâu

- Thì đem tặng cho ông xếp của mày để mày mau lên chức tước trong cơ quan, cứ nói là ba con biếu bác. Mà con nhớ phải khéo đấy, kẻo có người khác mà biết tố ra thì cả hai mất việc mà còn bị sẽ bỏ vào lò đốt chống tham nhũng mà ba cho hay sẽ bùng phát mạnh sau Đại hội lần thứ XIII, tụi bay nhớ đấy .

Mấy người con gãi đầu gãi tai tỏ ra lúng túng, vị gia trưởng lại cười ha hả và nói: "Ôtô thật sao không biếu, mà chỉ biếu ô tô giấy 700.000 đồng thôi, lại còn cứ khấn "Ba phù hộ cho con thăng chức ba nhé !" Ôtô giấy mà thay cho lòng hiếu thảo được à?"

Ông bố lại nói tiếp:

- Bọn mi khi đi may đồ Tết có đo không?

- Phải đo đến ba lần chứ ạ.

- Thế sao bọn mi mua quần áo mã mà chẳng đo gì cả, biết "người âm" gầy hay béo, cao hay thấp mà mua? Mặc không vừa thì vứt bãi rác à?

- Con nghĩ là ở dưới sẽ có phép biến hoá mà ba

- Đã có phép biến hoá thì cớ sao phải mua đồ giấy để đốt đi cho phí, sao không mua đồ thật, rồi đặt lên cúng, tao vẫn chứng nhận được mà, sau đó đem quần áo ấy tặng cho các đồng đội của tao, nói rằng " Ba cháu gửi biếu các bác" thì có hơn không?

- Vâng chúng con xin làm theo lời ba

- Lại còn cái vụ tiền mã nữa.

- Có vấn đề gì hả ba ?

- Có 4 lý do mà không nên mua đồ mã ?

1. Thứ nhất là các nguyên liệu làm tiền mã, đồ mã đều từ các thứ vật liệu dễ cháy, bẩn thỉu, tanh hôi.

2. Thứ hai là khi gia công,..chó mèo nhảy qua nhảy lại còn gì là thanh tịnh.

3. Thứ ba là bọn mi đi lấy tiền ngân hàng, có đếm không? Đếm đến ba lần ấy chứ. Nhưng khi đi mua tiền mã, có đứa nào đếm không? Chẳng bao giờ chứ gì. (cả gia đình sững sờ). Nhưng nếu có đếm thì chẳng bao giờ đủ đâu. Như vậy trong tư duy của bọn làm tiền mã, hàng mã đã chứa đầy tư tưởng đại khái và giả dối rồi, sự giả dối và bất tịnh này đã tàng trữ trong đồ cúng. Thế mà lại nheo nhẻo khấn rằng "chúng con lòng thành dâng lên tịnh tài tịnh vật" hay sao thanh tịnh cái nỗi gì !

4. Thứ tư là: "Thống đốc ngân hàng" của cõi âm phủ đâu có cho phép lưu hành đồng tiền do các cõi giới khác in hộ? Đồng tiền phải có mệnh giá chứ, có thể chế nào mà lại chấp nhận cho hàng nghìn hàng vạn hãng in tiền không? Rồi ai cũng tự in thì tiền có giá trị gì không?...

Vậy nên, nếu các con có cúng thì hãy cúng tiền thật, nhưng nhớ đừng đốt, sau đó mang số tiền đó nhân danh ba mà giúp đỡ đồng bào nghèo và đồng đội của ba thì đó mới là cúng thật. Tuy nhiên, nói với các con cho vui vậy thôi, hư cấu vậy thôi, chứ làm gì mà có cõi âm phủ ba đang sống, ba đã đi đầu thai lâu rồi, đừng có phí tiền mà mua đồ hàng mã, tiền âm phủ, đó là mê tín đấy các con à.

St và phóng tác theo thuvienhoasen

LY CÀ PHÊ CŨ

 

         Tôi thích cà phê ngay từ khi chưa được uống một giọt cà phê nào. Ở nhà, "cụ giáo" của tôi rất nghiêm khắc không cho con cái đụng tới nó, hình như vì một bài viết trong tờ Sélection cho là cà phê có hại. Vì thế, cà phê không được tiến vào qua cái ngưỡng cửa nhà chúng tôi. Nhưng hồi học năm đầu của trung học, mỗi lần đi học về qua một cửa tiệm trên đường Nhân Vị, Chợ Lớn (bên kia là Cơ Thể Học Viện), tôi đều ngừng lại xem một ông già người Hoa rang cà phê trước cửa nhà ông để hít lấy cái mùi kỳ diệu của những hạt cà phê nâu đen trong cái chảo trên cái bếp than của ông.
       Thế rồi chuyện phải đến đã đến : tôi uống lén được ly cà phê đầu tiên cùng với một điếu Bastos xanh hôm đi tập thể dục với một người bạn học lớp đệ lục (năm thứ hai trung học đệ nhất cấp), bạn tôi người tài không đợi tuổi, đã mỗi ngày hút 2 điếu Mélia vàng.
         Người Sài Gòn oai hơn người Hà Nội. Ở Hà Nội hồi trước di cư, phải sang lắm mới biết uống cà phê. Nhưng ở Sài Gòn, gần như ai ai cũng uống cà phê. Ông xích lô, ông lái taxi, ông thư ký, mấy ông già, đàn ông, đàn bà đủ mọi hạng tuổi đều uống cà phê. Có một cách uống cà phê mà chỉ ở Sài Gòn mới có, đó là uống ngồi kiểu nước lụt, tức là ngồi chồm hổm, cà phê được đổ ra cái đĩa và... húp xì xụp. Cảnh uống cà phê như thế trông không quí phái lắm nhưng cách uống đó rất có lý: buổi sáng trời lạnh, ngồi co ro như vậy cho ấm. Ly cà phê nóng đổ ra đĩa sẽ nguội đi, dễ uống hơn.

    Mãi đến năm học thi Tú Tài 1 thì chuyện uống cà phê (lén) của tôi mới là chuyện thường xuyên. Mỗi ly cà phê bít tất hồi ấy có 2 đồng bạc. Gần như hôm nào tôi cũng đến một quán cà phê trên đường Hai Bà Trưng gần nhà thờ Tân Định để uống cà phê với Đinh Ngọc Mô (người phụ trách chương trình Đố Vui Để Học của Trung Tâm Học Liệu bộ Giáo Dục sau này) và cũng để ngắm cô hàng cà phê tên là Y. (ngó em hổng dám ngó lâu / ngó qua một chút đỡ rầu rồi thôi).
       Cà phê trở thành một phần của đời sống của tôi từ đó. Sau trung học, tôi đi học xa khỏi Việt Nam và cà phê càng không rời tôi mặc dù cà phê ở ngoài Việt Nam không thể nào ngon bằng cà phê phin Việt Nam, thua xa những ly cà phê đầu đường xó chợ mà tôi uống ở Sài Gòn hồi học trung học.
        Sau mấy năm, về lại Sài Gòn, tôi lại trở về với cà phê Sài Gòn nhưng chuyện cà phê của tôi có đổi khác. Không còn là học sinh... nghèo nữa. Chúng tôi thay đổi phần nào nơi uống cà phê. Chỗ chúng tôi hay ngồi là quán Cái Chùa, tên thật là La Pagode ở góc đường Tự Do và Lê Thánh Tôn. Đó là chỗ để ngồi đấu hót thì đúng hơn, để gặp bạn, đủ các thứ bạn, còn cà phê thì nói cho ngay, không đáng kể lắm nếu không nói là dở. Chúng tôi đến đó là vì những lý do khác. Cũng như thế, cà phê ở Givral, Brodard và Continental... đều không có gì đáng nói. Những nơi như thế chỉ để ngồi chứ không vì cà phê.
       Chính những tiệm cà phê không tên tuổi, không bảng hiệu lại là những nơi có cà phê ngon nhất. Hai nơi chúng tôi hay tới đều ở trong hai con đường nhỏ, một ở khu Bàn Cờ và một ở Tân Định. Ở trong con hẻm từ đường Cao Thắng rẽ vào, là căn nhà nhỏ của gia đình cụ Phong mà chúng tôi vẫn gọi là cà phê Phong. Tiệm không có bàn, chỉ có mấy cái ghế thấp, khách khứa bao giờ cũng chỉ năm, sáu người. Cà phê phin của cụ rất ngon. Chủ tiệm bao giờ cũng ngồi trên chiếc ghế xích đu. Khi có khách gọi cà phê thì ông cụ gọi vọng vào nhà trong, và cũng chẳng buồn đứng dậy. Ông cụ ngồi xích đu nghe lỏm đủ các thứ chuyện của khách, thỉnh thoảng góp vài câu với khách thường bằng câu "Cậu không bằng tôi..." bất kể khách nói gì, làm gì. Thỉnh thoảng có một người khách rất đặc biệt ghé vào, trong cả những buổi tối mưa ướt lướt thướt, gọi một ly cà phê đen không đường, không sữa ngồi uống một mình, uống xong lại lặng lẽ ra về trong mưa, hệt như bài Déjeuner du Matin của Jacques Prévert:

 ...Il s'est levé

Il a mis

Son chapeau sur sa tête

Il a mis son manteau de pluie

Parce qu'il pleuvait

Et il est parti

Sous la pluie

Sans une parole

Sans me regarder... 

     Đó là ông Đinh Hùng. Tôi chưa kịp làm quen để chào ông một câu thì ông qua đời. Năm ấy là năm 1967.
      Tiệm cà phê kia nằm trên đường Lý Văn Phức từ đường Hiền Vương rẽ vào. Chủ nhà là một phụ nữ khoảng ngoài bốn mươi. Tiệm cũng không bàn ghế như những tiệm cà phê khác. Cũng chỉ vài cái ghế đẩu thấp. Chủ nhà rất tiết kiệm lời nói nhưng bù lại cà phê rất ngon. Chắc chắn còn nhiều người nhớ tên của bà: cà phê Thái Chi.
     Trong khi có người uống cà phê với rất nhiều đường, thì cũng có người không uống với đường, vì vị ngọt (quá đáng) có thể làm mất đi mùi cà phê.
      Tôi uống đủ các thứ cà phê từ cà phê bít tất đên cà phê bột, cà phê dở và nhạt như nước mắt ma của 7-Eleven đến cà phê Ả Rập, cà phê espresso của Ý, của Pháp, cà phê Áo, cà phê kiểu Thổ Nhĩ Kỳ... và cà phê Starbucks...
         Nhưng cho tới khi đọc một tùy bút của Võ Phiến tôi mới học được cách gọi cà phê ít sữa hay cà phê nhiều sữa một cách giản dị và dễ dàng, lại không thể lầm lẫn. Chú phổ ky ở cái tiệm mì nhỏ có cách gọi rất vắn tắt: "một cà phê sữa, một sữa cà phê" là có ngay hai ly cà phê đúng ý của hai ông khách khó tính từ Sài Gòn xuống miền Tây công tác.
       Cạnh tiệm phở Tầu Bay trên đường Lý Thái Tổ có một ông cụ bán cà phê bên một gốc cây to. Cà phê đá của cụ rất ngon tôi thường ghé trong những sáng chủ nhật trước khi lên ngồi cà phê cái chùa.
      Bây giờ những ngày không đi làm tôi pha cà phê lấy ở nhà bằng những cái ấm cà phê tôi góp nhặt suốt nhiều năm qua. Cái của Ý, cái của Đức, Áo... thỉnh thoảng thay đổi cho đỡ chán. Nhưng hệt như người ta không bao giờ quên hẳn mối tình đầu, những ly cà phê thời tuổi trẻ vẫn trở lại hoài hoài. Tôi vẫn yêu những ly cà phê uống với những người bạn trung học. Tưởng tượng làm sao có cách nào trở lại với những ly cà phê rẻ tiền mà ngon đến thế.
       Nhưng giấc mơ trở lại với những ly cà phê ấy chắc không bao giờ làm được nữa. Tuần qua một bài báo ở Sài Gòn viết về cà phê ở trong nước hiện nay, theo đó cà phê mà người dân Sài Gòn uống hiện nay được làm bằng 30% cà phê, còn 70% là đậu đỏ, đậu xanh pha cùng với một hai thứ hóa chất có nhiều phần độc hại khác cho khách.
      Nhớ những ly cà phê ở mấy cái quán bình dân thời ấy biết là bao nhiêu nhưng nay làm thế nào còn tìm thấy được. Có phải lúc ấy đời sống hiền lành và giản dị hơn bây giờ như một câu trong bài Memories của Barbra Streisand không?
                 "...can it be that it was all so simple then..."

Bùi Bảo Trúc

TẢN MẠN VỀ CHUYỆN “LÌ XÌ” NGÀY TẾT

 

         Truyền thống Việt Nam xưa nay vào ngày mùng Một Tết thì con cháu vòng tay mừng tuổi chúc thọ,chúc phúc ông bà, cha mẹ. Hình ảnh cổ truyền này là một tập tục văn hoá rất đáng được tôn trọng.

        Vào thời thơ ấu của tôi, thời của những U70 , khi con cháu vòng tay cung kính chúc thọ cha mẹ,ông bà thì chỉ nhận được một một đồng Bảo Đại (vừa đủ mua được một cây cà lem hoặc một khúc kẹo kéo bán dạo ngoài đường) đã là sung sướng lắm rồi.

        Ngày nay,mỗi khi Tết đến xuân về, tập tục mừng tuổi vẫn được duy trì nhưng việc tặng phong bao mang cái tên  mới  “lì xì” đã trở nên quen thuộc khắp mọi miền đất nước .

       Có nhiều ý kiến cho rằng, tục lì xì ngày Tết cổ truyền của Việt Nam bắt nguồn từ Trung Quốc. Cũng đúng thôi vì ngay cái từ “lì xì” đã cho chúng ta hiểu nó nguồn gốc từ tiếng Trung Quốc.Lì xì phát âm theo âm Hán Việt là “Lợi thị” (lãi chợ) mà người Việt Nam đọc chệch ra thành lì xì. Lì xì còn được gọi bằng những tên khác là mở hàng hay tiền phát vốn với kỳ vọng buôn bán có lãi và hiện nay được dùng chung là từ mừng tuổi. Dù được gọi với tên gọi nào thì lì xì cũng mang nghĩa là tiền hên, tiền may mắn, điều lành, điều tốt. Tặng lì xì là tặng món tiền thể hiện điều lành và may mắn đến người được cho.

         Thường bắt đầu từ thời khắc giao thừa chính thức bước sang năm mới đến khi hết Tết, những người lớn tuổi trong gia đình sẽ phát lì xì mừng tuổi cho con cháu để lấy may, kèm theo là lời chúc làm ăn phát đạt, tấn tới, học hành giỏi giang, ngoan ngoãn… Còn con cháu cũng biếu ông bà, cha mẹ những phong lì xì đỏ thắm để chúc sức khỏe và trường thọ.Những phong bao đỏ thắm, xinh xắn đó chính là biểu tượng của lời chúc may mắn và hạnh phúc đầu năm.

            Ở phương Đông quan niệm rộng rãi trong làm ăn thì sẽ được nhiều phúc lộc, nên vào ngày đầu năm, người ta thường phát lì xì cho nhau để trong năm làm ăn, buôn bán có lãi. Cho đi hay nhận lại được càng nhiều bao lì xì thì càng tốt, vì đó là biểu hiện của “phát tài phát lộc”.

Người ta không trực tiếp đưa tiền mừng tuổi cho nhau mà xếp tiền gọn gàng, kín đáo trong những phong bao lì xì đỏ thắm (màu sắc tượng trưng cho sự may mắn) và còn thơm mùi giấy mới. Việc làm này cũng thể hiện sự ý nhị trong văn hóa giao tiếp, ứng xử, không muốn người nhận được lì xì so bì về sự ít nhiều của số tiền tượng trưng mà dẫn đến những điều không vui trong ngày Tết. Bởi theo niềm tin của nhiều người, đầu năm như thế nào thì cả năm sẽ như vậy, nên họ sẽ làm tất cả mọi điều có thể để tránh xui xẻo và những gì không mong muốn.

           Truyền thuyết về tục lì xì ngày Tết của Trung Quốc kể rằng, xưa kia, mỗi khi đến đêm giao thừa con yêu quái lại xuất hiện và trêu ghẹo trẻ nhỏ bằng cách xoa đầu khiến chúng giật mình và khóc thét lên khi đang ngủ. Hôm sau trẻ sẽ đau đầu, sốt cao, bởi vậy các bậc cha mẹ phải thức suốt đêm để canh phòng.

         Năm đó có một cặp vợ chồng hiếm muộn, ngoài 50 mới sinh được mụn con trai. Tết đến, có 8 vị tiên đi ngang qua nhà, biết trước cậu bé này sẽ bị yêu quái quấy nhiễu nên đã hóa thành 8 đồng tiền, ngày đêm ở cạnh bảo vệ cậu bé. Khi chú bé đã ngủ say, cha mẹ liền đem gói 8 đồng tiền vào một tờ giấy đỏ, đặt lên gối của con rồi mới đi ngủ. Giao thừa, yêu quái đến, vừa giơ tay để xoa đầu đứa bé thì những tia vàng sáng chói ánh lên từ chiếc gối khiến nó giật mình kinh hãi và bỏ chạy. Quá đỗi vui mừng tìm được cách ứng phó với con yêu quái, hai vợ chồng thuật lại đầu đuôi câu chuyện cho mọi người trong làng. Từ đó cứ đến Tết, người dân lại bỏ tiền xu vào phong bì đỏ đưa cho trẻ em cầm bên mình để xua đuổi yêu ma, những điều xấu xa, để trẻ lớn lên khỏe mạnh, an lành. 

     Các học giả cũng không xác định được phong tục lì xì ngày Tết được lưu truyền vào nước ta từ khi nào, chỉ biết cứ gần Tết, người người nhà nhà lại tất bật chuẩn bị những phong bao lì xì đỏ thắm, được trang trí với những ánh vàng kim nhũ để mừng tuổi cho mọi người trong dịp đầu năm mới.

         Cùng với cây quất, cành đào, hộp mứt Tết và cặp bánh trưng, nếu thiếu tục lì xì, hẳn là ngày Tết vẫn chưa thật trọn vẹn. Bởi Tết với người Việt không chỉ là dịp nghỉ ngơi đón năm mới mà còn là những ước vọng và sự san sẻ hạnh phúc, cùng chúc nhau và hướng về tương lai tươi đẹp. Và để chuyển tải những ước vọng trong khoảnh khắc xuân sang Tết đến, để chào đón luồng sinh khí mới mà đất trời ban tặng, cùng là lấy may dịp đầu năm, ngoài những câu chúc ấm áp thân tình, người Việt còn trao nhau phong bao lì xì ngày Tết.

          Ý nghĩa của phong bao lì xì không nằm ở số tiền mừng mà quan trọng là ở thiện ý, nghĩa cử tốt đẹp của hành động. Tiền lì xì không quy định là mệnh giá nào, thường là những món tiền nhỏ, gồm cả tiền lẻ và tiền chẵn.

        “Lì xì là người trên giúp người dưới có cơ may, tạo cho người dưới có vốn làm ăn. Tiền lì xì thường là số lẻ để biểu trưng cho sự sinh sôi nảy nở. “Vốn” ở đây mang tính tượng trưng nên không quan trọng mệnh giá tiền trong phong bao lì xì.

           Như thế ý nghĩa chính không nằm ở "tiền" mà ở "tình", tức ở lòng mong ước cầu chúc các cháu hay ăn chóng lớn, vui chơi, học hành tấn tới, còn phong bì nặng nhẹ nhiều ít (tiền) không phải là điều đáng để tâm lắm.

          Theo tục lệ ở một số địa phương thì người nhỏ tuổi không lì xì người lớn hơn, vì vừa không đúng ý nghĩa, vừa bị cho là “hỗn”. Tuy nhiên, ngày nay, tục lì xì đã cởi mở hơn, đặc biệt những người nhỏ tuổi nhưng đã lập gia đình, đã có thu nhập thì có thể mừng tuổi cho những bậc cao niên như cha mẹ, ông bà, để chúc tụng may mắn, sức khỏe, bình an.

        Lưu truyền đến ngày nay, tục lì xì đã thay đổi ít nhiều bởi thói quen của người lớn dẫn đến việc con trẻ thường coi trọng “nội dung” bao lì xì mà ít quan tâm đến những ý nghĩa tốt đẹp của phong tục này. Để gìn giữ nét đẹp văn hóa của dân tộc, nên chăng mọi người  chúng ta lưu ý không cho quá nhiều tiền vào bao lì xì và dạy trẻ biết trân trọng ý nghĩa sâu xa của phong tục này, chứ không phải giá trị vật chất trong bao lì xì.

DJ LÀ GÌ VÀ CÓ NGUỒN GỐC THẾ NÀO ?

            DJ là tên viết tắt của cụm từ Disc Jockey, được hiểu là một người chuyên làm công việc lựa chọn và phát đi các bản nhạc đã được ghi âm từ trước cho các đối tượng thính giả nhất định đồng thời điều chỉnh, biến tấu âm thanh cho phù hợp với các đối tượng thưởng thức âm nhạc khác nhau. Xuất xứ của nghề này từ người dân Jamaica trong thập niên 50 của thế kỳ trước tuy nhiên đến cuối thập niên 60 khi DJ được du nhập vào Mỹ mới thực sự nở rộ và phát triển. Công việc của DJ ban đầu còn đang là một chủ đề được các nhà nghiên cứu âm nhạc tranh luận. Có người cho rằng lúc đầu DJ chuyên chơi nhạc nền cho các sàn nhảy và các DJ đầu tiên xuất hiện từ thập niên 30 của thế kỷ trước khi các tín hiệu âm thanh bắt đầu được ghi lại trên các rãnh của cuộn chất dẻo hoặc các đĩa, tiếp theo là sự xuất hiện của nhiều loại đĩa nhạc và máy phát đĩa nhạc và DJ lúc này được tuyển để phụ trách việc phát nhạc từ các thiết bị ấy trong các sàn nhảy. Tuy nhiên một số ý kiến khác lại cho rằng những DJ đầu tiên làm việc cho các đài phát thanh với công việc chủ yếu là chọn các bài hát, bản nhạc đã được ghi lại trên đĩa và phát trên sóng phát thanh tiếp cận thính giả.

Nhiệm vụ và công việc của một DJ là gì ?

 

           DJ có nhiệm vụ khuấy động không khí cho bar hay vũ trường. Bằng cách “phatrộn” (Mix nhạc) âm thanh theo tư duy và óc sáng tạo của mình để tạo không khí sôi nổi, kích thích sự hào hứng của khách. Chính vì đặc thù công việc theo chủ nghĩa “tự do” như vậy nên nghề DJ rất được giới trẻ yêu thích và ngưỡng mộ.

Nhìn bề ngoài, dễ cho rằng DJ là một nghề…nhàn, chỉ cần xoay đĩa, chỉnh mixer lên – xuống là xong. Thực ra để có thể chơi nhạc một cách hoàn chỉnh và chuyên nghiệp, mỗi DJ phải trải qua quá trình học tập và tự rèn luyện gian khổ.

Công việc chính của một DJ bao gồm việc lựa chọn, điều chỉnh các thể loại âm nhạc hướng đến người dùng còn gọi là deejaying, chơi nhạc gọi là playing và xoay các đĩa nhạc để tạo hiệu ứng âm thanh gọi là  spinning.  Âm nhạc mà DJ sử dụng có thể là đĩa nhạc, file nhạc trong laptop, USB hay bất cứ phương tiện ghi âm nào, kể cả điện thoại. Điều quan trọng mà DJ phải làm là sử dụng các kỹ thuật của mình để điều chỉnh và tạo ra được các hiệu ứng âm thanh như mong muốn bao gồm việc cắt, đảo nhịp, phân nhịp, chuyển đoạn, quay ngược đĩa hát hay trộn lẫn bài hát với nhau khiến cho âm thanh thực sự mới lạ, phong cách và đầy cảm hứng sáng tạo. DJ chuyên nghiệp thì thường trộn các bài hát cùng âm điệu hay là các âm điệu có thể phối bè với nhau một cách hoàn hảo, kỹ thuật này được gọi là harmonic mixing.

Làm nghề DJ cần các thiết bị gì ?

 

              Bộ đồ nghề cơ bản của một DJ cần đó là các bản ghi âm âm nhạc trong đó tùy thuộc vào phương tiện phát thanh thích hợp như đĩa hát vinyl nếu sử dụng máy hát hoặc đĩa compact và các file nhạc số khi sử dụng vi tính. Thêm vào đó là 2 đầu CD xoay được hai chiều, đối với người chuyên nghiệp thì có thể là 4 đầu CD, một bàn mixer, hộp nhạc, máy vi tính với các phần mềm cho công việc như Cubase, Reason, Waves hay Cool Edit. Ngoài ra còn cần hệ thống khuếch đại âm thanh. Với các DJ mixer khi pha trộn âm thanh từ các bài nhạc khác nhau phải đeo headphone chất lượng và một microphone để khuấy động không khí tham gia của mọi người. Để làm remix thì âm thanh được tìm trên đàn organ, các CD samples hay được DJ tự tạo trên máy tính hoặc chỉnh sửa, CD thường mua ở nước ngoài hoặc tải từ trên mạng để luôn mang đến cho mọi người các bản nhạc mới nhất. Ngoài ra DJ còn cần các thiết bị tạo hiệu ứng âm thanh, hệ thống vi tính hóa điều chỉnh âm nhạc trên các file nhạc số hay thiết bị Headshell đi kèm với các kim máy hát như R.A.K.E cho phép người DJ có thể phát nhiều các bài hát cùng một lúc trên nhiều đường rãnh của đĩa hát.

           Thế nhưng, để sắm cho mình một bộ đồ nghề không phải là chuyện đơn giản vì giá thành của chúng không hề rẻ. Một bộ đơn giản nhất gồm 2bàn xoay (Turn table) có giá trên 1.500 USD, 1 cặp CD khoảng 1.300 USD, 1 bàn trộn (Mixer) giá khoảng 1.200 USD và bàn trộn (Sound effect) giá trên 300 USD…

Làm thế nào để có thể trở thành một DJ ?

 

               Để có thể trở thành một DJ đích thực, trước tiên bạn cần có đam mê âm nhạc đồng thời phải có khả năng hiểu về âm thanh, cảm thụ âm nhạc tốt sau đó mới là khả năng hiểu nhạc lý và xướng âm. Nhưng điều quan trọng nhất của một DJ là phải biết lắng nghe, hiểu và cảm nhận được âm thanh và có gu  nhạc sáng tạo cùng khả năng kết nối khéo léo các bản nhạc với nhau. Các bản nhạc phải được sắp xếp một cách hài hòa và tạo nên sự lôi cuốn thông qua việc phối nhạc. Thêm vào đó là tạo được sự hưng phấn và sức lan tỏa của âm nhạc đến người nghe. Nếu DJ biết chơi nhạc cụ, hát hay đọc rap thì càng tuyệt vời hơn.

Ngoài ra, để liên tục cập nhập những bài nhạc hay trên thị trường, DJ luôn phải đầu tư để thay đổi CD thường xuyên và những CD này thường phải mua ở nước ngoài mới đảm bảo chất lượng.

Muốn trụ lại lâu với nghề mỗi DJ phải luôn tự làm mới mình, nghĩa là phải liên tục tìm tòi nghiên cứu tài liệu và học hỏi thường xuyên để nâng cao tay nghề. Mỗi DJ muốn thành danh đều tạo cho mình một phong cách riêng.

 ...St.kynang.edu.vn..............................................................................................

10 BỨC TRANH TÂM LÝ KỲ QUÁI NHẤT

 Người ta cho rằng 10 bức hình dưới đây là những bức tranh tâm lý kỳ quái nhất, chúng có thể nhìn thấu tâm can bạn một cách rất chính xác! Bạn có dám thử không?

1. Trắc nghiệm tâm lý căng thẳng

Nếu áp lực tâm lý của bạn càng lớn thì bức tranh sẽ chuyển càng nhanh. (aboluowang)

Đây là hai bức tranh tĩnh, nhưng khi bạn bị áp lực tâm lý, bức tranh sẽ động. Nếu áp lực tâm lý của bạn càng lớn thì bức tranh sẽ chuyển càng nhanh. Áp lực tâm lý của bạn lớn tới mức nào?

2. Trắc nghiệm tâm lý tuổi 

Càng lớn tuổi, sẽ càng ít thấy đây là một đường thẳng, mà là một đường chéo. (aboluowang)

Các đường ngang trong hình trên đều song song. Càng lớn tuổi, sẽ càng ít thấy đây là một đường thẳng, mà là một đường chéo. Bạn có thể nhìn thấy bao nhiêu đoạn thẳng?

3. Trắc nghiệm năng lực quan sát sâu

Đây là một bức tranh thần kỳ, trông giống như một bức tranh phong cảnh. (aboluowang)

Đây là một bức tranh thần kỳ, trông giống như một bức tranh phong cảnh, nhưng liên quan rất nhiều tới đầu người. Bạn có thể nhìn thấy bao nhiêu cái đầu?

Nếu thấy 0-4 cái thì chỉ số IQ hơi thấp, 5-8 thì chỉ số thông minh trung bình; 9-11 bạn khá cảm tính; 11-13 cái thật sự rất siêu!

4. Trắc nghiệm tính cách âm

Tính cách tiềm ẩn của bạn là nam hay nữ? (aboluowang)

Trong cuộc sống thực, một số nam giới tính cách thiên về nữ, một số phụ nữ tính cách lại thiên về nam tính.

Bất cứ ai nhìn thấy bức ảnh trên đều thấy là vịt ngay từ cái nhìn đầu tiên thì tính cách ẩn thiên về nam tính. Nếu bạn nhìn thấy con thỏ thì tính cách ẩn thiên về nữ tính. Tính cách tiềm ẩn của bạn là nam hay nữ?

5. Trắc nghiệm cảm xúc

Đây cũng là một bức tranh tĩnh. (aboluowang)

Đây cũng là một bức tranh tĩnh, nếu thấy bức tranh chuyển động có nghĩa là cuộc sống của bạn đang căng thẳng, nội tâm bất ổn, dễ dao động.

6. Trắc nghiệm tâm trạng

Một bức tranh thần kỳ. (aboluowang)

Khi bạn có tâm trạng tốt, những gì bạn thấy là khuôn mặt của một cô gái; khi bạn đang có tâm trạng xấu, những gì bạn thấy là khuôn mặt của một phù thủy.

7 Trắc nghiệm cuộc sống hôn nhân

"Bông hoa tình yêu". (aboluowang)

Tên của bức tranh này là "Bông hoa tình yêu", các bạn có thấy những bông hoa trong bức tranh thực chất là một cặp đôi đang hôn nhau không? Nếu bạn thấy được hình ảnh đó nghĩa là bạn có cuộc hôn nhân ngọt ngào, hạnh phúc

8. Trắc nghiệm trạng thái cuộc sống 

Những chấm nhỏ hình thành do hai đường thẳng giao nhau. (aboluowang)

Trong ảnh, những chấm nhỏ hình thành do hai đường thẳng giao nhau thực sự có màu trắng, nhưng ít người có thể nhìn thấy. Nếu bạn thấy nhiều chấm đen và chúng nhấp nháy nhanh chóng, điều đó có nghĩa là hiện trạng thái của bạn đang bận.

9. Trắc nghiệm sở thích 

Bước qua mê cung, từ điểm ra bạn lựa chọn sẽ thấy sau khi nghỉ hưu bạn thích hợp làm gì. (aboluowang)

Bước qua mê cung, từ điểm ra bạn lựa chọn sẽ thấy sau khi nghỉ hưu bạn thích hợp làm gì

Những người có lối ra A: Thích hợp cho việc viết bản thảo, nói không chừng họ có thể có những thành tựu mới.

Những người có lối ra B: Thích hợp để đi học đại học cho người lớn tuổi, học thư pháp và hội họa.

Những người có lối ra C: thích hợp cho việc đi làm lại, đảm nhiệm vị trí chuyên gia tư vấn, cố vấn và các vị trí khác.

Những người có lối ra D: Thích hợp để nuôi dạy và giáo dục cháu, vì bạn có tiềm năng trở thành giáo viên.

Những người có lối ra E: Thích hợp để học khiêu vũ, vì bạn rất năng động và thích cuộc sống nhiều màu sắc.

10. Trắc nghiệm sự hài lòng cuộc sống

Hình ảnh để đo lường mức độ hài lòng. (aboluowang)

Một hình ảnh để đo lường mức độ hài lòng của bạn với cuộc sống  nghỉ hưu.

Nếu bạn thấy sóng gió có nghĩa là bạn đã quá mệt mỏi với cuộc sống hưu trí hiện tại, hãy cho mình đi nghỉ và đi du lịch ngay nhé!

Nếu bạn nhìn thấy những con sóng lăn tăn, có nghĩa là bạn cảm thấy cuộc sống hưu trí của mình hơi nhàm chán, vì vậy tốt hơn là bạn nên làm một số việc mới và thú vị, chẳng hạn như chụp ảnh và đi bộ.

Nếu bạn nhìn thấy nhiều hạt dẻ, điều đó có nghĩa là bạn đang hài lòng hơn với cuộc sống hưu trí hiện tại của mình, hãy tiếp tục sống cuộc sống của bạn và làm cho bản thân tràn đầy hạnh phúc!

10 bức tranh này thực sự thú vị và tuyệt vời! 

St