Mặt trái của những chiếc ipaid,iphone

Năm 2010, kinh tế Trung Quốc chính thức vượt Nhật để trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 trên thế giới sau Mỹ.Sự kiện này đánh dấu bước chuyển đổi lịch sử đối với hai nền kinh tế: sự trỗi dậy của Trung Quốc và sự tuột dốc của Nhật trong vai trò dẫn đạo tăng trưởng kinh tế toàn cầu.Nhưng đời sống người dân Trung quốc nói chung và giai cấp công nhân nói riêng có thật sự tốt đẹp tương xứng với vị thế cường quốc kinh tế thứ hai chăng ? Bài viết này sẽ giúp các bạn có một cái nhìn chừng mực nào đó chân thực về đời sống của công nhân tại đất nước Trung quốc .

Vụ nổ Foxconn – Giọt nước tràn ly !    

   19h ngày 20/5/2011, một tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra tại nhà máy sản xuất độc quyền iPad của công ty Foxconn ở Thành Đô (Trung Quốc) khiến 2 người thiệt mạng và 16 người khác bị thương. Theo nhiều thông tin, vụ nổ xảy ra tại dây chuyền sản xuất iPad 2 của Apple.Ngay sau khi vụ nổ xảy ra, đại diện Foxconn đã khẳng định đây chỉ là tai nạn và không liên quan đến âm mưu nào. Mặc cho nhiều lời giải thích được đưa ra nhưng có thể nói, nguyên nhân sâu xa của vụ nổ này chính là điều kiện và cơ sở làm việc tồi tệ đối với công nhân tại Foxconn.

                                   Vụ nổ tại Foxconn

                                                   

         Để có được những chiếc iPad bóng bẩy tung ra thị trường, công nhân tại các nhà máy lắp ráp sản phẩm cho Apple đã bị đối xử vô cùng ác nghiệt, thậm chí phải “chết mòn” để đáp ứng cơn khát của thị trường. Những số liệu điều tra gần đây đã gây chấn động cả thế giới về cuộc sống của người công nhân đằng sau những chiếc iPad.

Cuộc sống thực kinh hoàng của người công nhân 

     Tổ chức SACOM (Students & Scholars Against Corporate Misbehaviour – Tổ chức lập ra nhằm chống lại các hành vi không đúng mực ở doanh nghiệp) đã đến nhà máy Foxconn ở Thâm Quyến, Thành Đô và Trùng Khánh (Trung Quốc) và phỏng vấn 120 công nhân trong tháng 3 và 4 vừa qua. Đây là tổ chức phi lợi nhuận được thành lập năm 2005 ở Hong Kong để kiểm soát và cải thiện đời sống công nhân ở các nhà máy Trung Quốc.

         Cuộc điều tra đã tiết lộ sự thật kinh hoàng về cái gọi là “chi phí con người” trong quá trình sản xuất những chiếc iPad, iPhone đang có mặt khắp nơi trên thế giới. Cuộc điều tra đã vén bức màn bí mật và mang lại một bức tranh chi tiết về đời sống của hơn 500.000 công nhân ở nhà máy tại tỉnh Thẩm Quyến và Thành Đô thuộc tập đoàn Foxconn, sản xuất hàng triệu sản phẩm Apple mỗi năm. Báo cáo đã buộc tội Foxconn đối xử với công nhân “tàn bạo, không có tính người và xem họ như những cái máy. Số liệu gần đây nhất cho thấy ít nhất 14 công nhân Foxconn đã tự tử trong vòng 16 tháng qua.

Hai nhà máy sản xuất độc quyền iPad ở Thành Đô của Foxconn được coi là những nơi tệ nhất. Lưới được giăng trắng khắp nơi để ngăn công nhân nhảy lầu và họ bị Foxconn yêu cầu ký cam kết "không tự tử" và nếu họ làm, gia đình của họ chỉ có thể tìm kiếm tối thiểu thiệt hại . Nguyên văn bản cam kết như sau :

         “Trong trường hợp không tai nạn thương tích (bao gồm cả tự tử), tôi đồng ý rằng công ty đã hành động đúng theo quy định của pháp luật có liên quan và các quy định, và sẽ không kiện công ty bắt làm việc theo các nhu cầu quá mức, không có những hành động quyết liệt làm tổn hại danh tiếng của công ty hoặc gây ra rắc rối có thể làm tổn thương hoạt động bình thường.”

        Nghiên cứu cũng phát hiện những bản “tuyên thệ chống tự tử” mà các công nhân tại hai nhà máy bị ép buộc phải ký vào, sau những vụ việc hàng loạt công nhân tự tử hồi 2010. Các quan chức Foxconn đã cáo buộc công nhân tự tử với mục đích được bồi thường thiệt hại lớn cho gia đình của họ. Nhà máy được xây dựng lưới chống tự tử xung quanh các tòa nhà ký túc xá theo lời khuyên từ các nhà tâm lý học.

Một điều tra gần đây tại nhà máy Foxconn tiết lộ rằng nhân viên làm thêm giờ quá mức vượt quá giới hạn pháp lý của 36 giờ mỗi tháng. Công nhân bị cấm nói chuyện với đồng nghiệp của họ và phải đứng trong suốt thời gian ca 12 giờ.Trong thời gian cao điểm nhân viên chỉ được phép một ngày nghỉ mỗi 13 ngày.

 Sự im lặng đáng sợ trong xưởng lắp Iphone

                                                                              ( Trích dẫn từ Business Insider  )

     Hãy hình dung một phần của chiếc Iphone đang làm mưa làm gió trên thế giớiđược một công nhân 13 tuổi làm việc suốt 16 giờ/ngày, và được trả thù lao là 70 xu Mỹ/giờ.Chúng ta yêu Iphone và Ipad. Chúng ta cũng hài lòng về giá thành một chiếc Iphone và Ipad.

Chúng ta cũng yêu thích với khoản lợi nhuận mà công ty Apple thu về được.

    Đó là lý do vì sao chúng ta không để ý nhiều tới mức giá thấp- mà Iphone và Ipad được bán ra, và khoản lợi nhuận kếch xù của Apple đạt được –chỉ có thể là do các sản phẩm này được chế tạo với chi phí nhân công rẻ mạt, bất hợp pháp nếu theo luật của Mỹ.

Và thực tế là, những người sản xuất ra những chiếc Iphone và Ipad lại không những không thể mua được các thiết bị đó, mà trong nhiều trường hợp, họ còn chưa bao giờ được nhìn thấy chúng.Đó là một vấn đề phức tạp nhưng lại rất quan trọng.Và điều này sẽ còn quan trọng hơn nữa khi các nền kinh tế tiếp tục bện chặt vào nhau.

      Hãng tin NPR đã phát đi chương trình «Cuộc sống nước Mỹ » tập trung phản ánh về việc lắp ráp các sản phẩm của Apple. Chương trình này kể vềMike Daisey, người thực hiện phóng sự « Sự cùng cực và mê ly của Steve Jobs » và Nicholas Kristof của tờ New York    Times có vợ người Trung Quốc.Trong phóng sự này đã nêu ra những sự thật sau:

        Thành phố Thâm Quyến là nơi sản xuất hầu hết sản phẩm của Apple. 30 năm trước, Thâm Quyến là một làng nhỏ ven sông. Giờ đây, thành phố này có hơn 13 triệu người, lớn hơn cả New York. Foxconn – một trong số các công ty lắp ráp Iphone và Ipad (và rất nhiều sản phẩm cho các công ty điện tử khác) có một nhà máy ở Thẩm Quyến, với nhân lực là 430.000 người.Có 20 tiệm café trong nhà máy của Foxconn ở Thẩm Quyến. Mỗi tiệm café này phục vụ 10.000 người. Mike Daisey phỏng vấn một công nhân ngoài nhà máy, cô bé mới 13 tuổi, phía trong có các bảo vệ được trang bị súng. Cô bé đánh bóng hàng ngàn chiếc Iphone mới mỗi ngày.

         Cô bé công nhân 13 tuổi nói rằng Foxconn còn không buồn kiểm tra tuổi tác. Trong nhà máy vẫn có thanh tra tới giám sát, nhưng Foxconn luôn biết khi nào đoàn thanh tra đến. Trước khi họ đến, công ty cho thay thế các công nhân trẻbằng những người già hơn. Trong hai giờ đầu tiên ngoài cổng nhà máy, Daisey gặp các công nhân khác. Họ nói họ 14, 13, và cả 12 tuổi (cùng với nhóm công nhân lớn tuổi hơn). Daisey ước tính khoảng 5% số công nhân mà anh nói chuyện đều nhỏ tuổi.Daisey ước tính rằng Apple chắc hẳn phải biết điều này.Hoặc nếu như họ không biết, thì là bởi vì họ không muốn biết.

          Daisey tới thăm các nhà máy khác ở Thâm Quyến, giả vờ là một khách hàng tiềm năng. Anh phát hiện ra hầu hết các tầng của nhà máy chật ních người, chừng 20.000 đến 30.000 người một tầng. Các căn phòng đều im ắng: không máy móc, không nói chuyện. Trong khi chi phí nhân công rất rẻ mạt, hiển nhiên mọi thứ đều được xây dựng thủ công.

          Một giờ làm việc của công nhân tại đây là 60 phút – không giống như một “giờ”làm việc của người Mỹ, vốn bao gồm khoảng thời gian vào truy cập Facebook, phòng tắm, một điện thoại bàn, và một vài cuộc trò chuyện. Thời gian làm việc chính thức là 8 giờ/ngày, nhưng tiêu chuẩn luân phiên là 12 giờ. Nhìn chung, thời gian luân phiên nới rộng ra 14-16 giờ, đặc biệt là khi có các thiêt bị mới cần lắp ráp. Trong khi Daisey ở Thâm Quyến, một công nhân đã chết sau 34 giờ làm việc luân phiên.

Các công nhân trong ca tại nhà máy Foxconn

Các công nhân này đều sống trong ký túc xá. Trong một căn phòng xi-măng hẹp, Daisey đếm được 15 chiếc giường, xếp chồng lên nhau gần như chạm trần. Các liên hiệp đều bị coi là bất hợp pháp. Bất kỳ ai muốn lập liên hiệp đều bị đi tù.

    Daisey phỏng vấn hơn chục công nhân (cũ) đang bí mật thành lập liên minh. Một nhóm nói về việc sử dụng “hexane” – một loại hóa chất lau màn hình Iphone. Hexane bốc hơi nhanh hơn các loại hóa chất lau màn hình khác, nên chuỗi sản xuất cũng di chuyển nhanh hơn. Hexan cũng là một chất gây độc thần kinh. Các bàn tay của những công nhân này đều bị run và không kiểm soát được.Một số công nhân thì không thể tiếp tục làm việc nữa vì tay của họ đã bị tàn phế vì đã phải làm những công việc tương tự hàng trăm ngàn lần trong suốt nhiều năm. Một công nhân khác đã bị nát tay vì bị máy ép nghiền tại Foxconn. Công ty này không hề lưu tâm gì tới tình trạng sức khỏe đó. Khi vết thương lành, đôi tay đó không thể làm việc nữa. Sau đó anh ta bị sai thải.Daisey đưa cho anh ta xem chiếc Ipad. Anh ta chưa từng nhìn thấy thứ nào như thế, và gọi đó là “kỳ diệu”.

 Thay lời kết

          Apple đang giúp chuyển tiền từ những người tiêu dùng hàng hiệu thời thượng trên toàn thế giới tới những người công nhân nghèo ở Trung Quốc.Nếu không có Foxconn và các nhà máy lắp ráp này, công nhân Trung Quốc vẫn còn phải làm việc ở đồng ruộng, kiếm được 50 USD/tháng thay vì 250USD ở nhà máy.Năm 2010, công nhân của Foxconn được tăng lương lên mức 298 USD/tháng, tương đương 10USD/ ngày, hoặc chưa đầy 1USD/giờ.Với lượng tiền này, họ làm việc còn khá hơn lúc trước. Đặc biệt là với phụ nữ, họ có quá ít sự lựa chọn.Thế nhưng thử nhìn lại đời sống công nhân Việt Nam,chúng ta không khỏi xót xa vì điều kiện làm  việc của công nhân tại nhiều xí nghiệp vốn đầu tư 100%  nước ngoài cũng chẳng hơn gì mà đồng lương lại thấp hơn.Theo báo SGTT - Trên biểu đồ xếp hạng trong báo cáo được đưa ra ngày 21.5.2010 của Jetro (Japan External Trade Orgnization), lương tháng cơ bản (trả thực tế) cho công nhân Việt Nam ở mức rất thấp 101 USD/tháng, chỉ đứng trên Bangladesh và Myanmar.Dẫu con số vừa nêu đưa ra đã gần 2 năm và lương cơ bản công nhân Việt Nam có tăng lên thời gian gần đây nhưng lương lãnh thực tế vẫn chưa vượt qua ngưỡng 200 USD/tháng.Theo tin các báo sẽ có đợt tăng lương mới từ 1/5/2012 .Tin này không được những người sống nhờ đồng lương vui vẻ lắm vì trong lúc này lương chưa tăng nhưng nhiều thứ đã tăng như bảo hiểm y tế tăng, giá cả thị trường cũng tăng theo. Như vậy tăng lương giải quyết được vấn đề gì khi lương tăng kéo theo tất cả đều tăng thì công nhân vẫn không đủ sống với đồng lương như hiện nay.

                                                                      ********************

Cây thần kỳ

Ngày 23 tháng chạp lang thang chợ hoa mới khai trương tại công viên 23-9 thành phố HCM, tôi tình cờ biết được một thứ cây mới du nhập vào Việt Nam .Đó là cây Thần kỳ.Tuy thời gian du nhập không bao lâu nhưng nó đã được những người có đầu óc kinh doanh nắm bắt xem như thời cơ vàng để khai khác quy mô mong hốt bạc lạm giầu cho mình .



cây Thần kỳ

 Từ ngoài đường nhìn vào gian hàng cây cảnh, bị dòng chữ ” “Cây Thần kỳ - Lần đầu tiên xuất hiện tại VN “ kích thích thôi thúc sự tò mò nên tôi gửi xe máy ghé vào xem cho biết.Lách qua đám đông người hiếu kỳ đứng xem đông đảo trước gian hàng,tôi được một thanh niên phát cho tờ bướm quảng cáo và mời dùng thử một trái Thần kỳ .Nó nhỏ như cỡ trái cà phê nhưng thon thon .Cậu ta bảo :” Bác ăn thử rồi nếm miếng chanh nhỏ đây thì sẽ thấy ngay công hiệu kì diệu của loại trái cây này : mọi trái cây chua ăn sau khi nhai trái cây Thần kỳ sẽ chuyển thành ngọt hết .” Tôi ăn thấy vị chua ngọt và  thơm thơm.Khi nhai thêm miếng chanh thì quả thật vị chua của chanh giảm đi rất nhiều đến độ tưởng như đang ăn chanh ngọt.Đang gật gù chép lưỡi thì cậu ta nói :” Bác cho xin 10 ngàn !” Té ra khách dùng thử không miễn phí mà phải trả tiền.Tuy nhiên tôi vui lòng móc ví vì nếm được thứ trái cây lạ cũng thỏa được nỗi hiếu kỳ và gía đó cũng không mắc.Đằng sau gian hàng tôi được hướng dẫn cho thấy rất nhiều cây Thần kỳ nhưng trái rất ít .Hỏi giá thì người hướng dẫn cho hay có nhiều giá tuỳ theo lớn nhỏ từ 300-400 ngàn đến trên một triệu.Anh ta hỏi lấy cây nào , tôi bảo xem cho biết thôi để bữa khác sẽ mua.

Trên đường về ngang qua chợ hoa Tết đường Thành Thái quận 10 ,tôi thấy cũng có gian hàng bày bán nhưng thét giá ít nhất 500 ngàn một cây.Hỏi sao mắc thế thì người bán giải thích đây là cây thuốc có tác dụng thần kỳ gây giống từ châu Phi chữa được bệnh tiểu đường .

Về đến nhà ,tôi liền vào mạng Google search 3 từ “cây Thần kỳ” mới hay loại cây này du nhập vào Việt Nam gần chục năm nhưng chi mới rộ lên ở thành phố HCM vài năm nay như một thứ cây cảnh, cây thuốc, cây dinh dưỡng kỳ diệu. Cây Thần Kỳ là cây tiểu mộc, có thể cao đến 4 mét sau 10 năm, trồng thích hợp ở vùng nhiệt đới ẩm .Sở dĩ cây được gọi là Thần Kỳ là vì trái của nó khi nếm sẽ làm cho các vị chua, đắng của cam, chanh, hay bất cứ thứ quả gì, đều bị biến đổi thành vị ngọt. 

Nguồn cội cây Thần kỳ 

Năm 1725, nhà thám hiểm người Pháp tên là Des Marchais khảo sát và viết về tập tục kỳ lạ của thổ dân vùng tây châu Phi. Thức ăn của họ đều rất chua và không hề có đường. Tuy nhiên, sau khi nhai một loại trái cây có màu đỏ thì các vị chua này trở nên ngọt lịm mà không cần phải bỏ thêm đường.Tên địa phương của cây là taami, asaavàledidi. Thành phần chính của cây là miraculin.
Cây Thần Kỳ du nhập vào Việt Nam cách đây 10 năm và vài năm gần đây mới được biết đến qua mấy mùa hoa Tết có trưng bày cây cảnh ở TP Hồ Chí Minh. Minh Nguyễn là chủ một nhà vườn ở Ấp Chán, xã Tân Xuân, huyện Hóc Môn, TPHCM. Anh tự nhận mình là người đầu tiên đưa cây này vào Việt Nam mà thực chất là món quà khoảng chục cây do một người bạn Việt kiều tặng cách đây 10 năm.Cả TPHCM hiện có 3- 4 nhà vườn nhận giống với khối lượng lớn từ nhà vườn Thần Kỳ. Cách đây mấy tháng, một số nhà buôn cây cảnh ngoài Hà Nội đặt vấn đề với Minh Nguyễn chuyển cây này ra Hà Nội và đấy là dự án mới nhất của chủ vườn Thần Kỳ.

Tác dụng y học của  trái cây Thần kỳ 

Theo dược sỹ Phạm Hữu Hiền (MBA, Trường Đại học Nam Columbia, Mỹ, một tiệm cà phê ở Tokyo đã cho khách thưởng thức món cà phê miraculin mà không cần dùng đường hoặc chất tạo ngọt tổng hợp với giá khá đắt, khoảng 15 USD. Trái cây Thần Kỳ do hãng Namco, Nhật Bản, cung cấp. Hiện nay các nhà khoa học Nhật Bản đang dự định ghép gene miraculin vào cây rau diếp để sản xuất đại trà sau khi thí nghiệm ghép gene miraculin trên vi khuẩn E. coli bị thất bại.

Miraculin được dự đoán sẽ chiếm lĩnh thị trường trong tương lai như chất tạo ngọt không sinh năng lượng (calorie), để dùng trong công nghiệp thực phẩm thay thế cho các chất tạo ngọt nhân tạo nhiều độc hại, và có thể ứng dụng phòng một số bệnh như tiểu đường, giảm cân.Tác dụng làm ngọt có thể kéo dài khoảng hơn một giờ và sẽ biến mất nhanh chóng, nếu uống ngụm trà nóng. Vì miraculin không tạo ra năng lượng (calorie) và là hợp chất tạo vị ngọt thiên nhiên nên nó được thổ dân châu Phi dùng từ nhiều trăm năm nay. Nhiều nhà sản xuất kỳ vọng nó được ứng dụng rộng rãi để chữa nhiều bệnh cần sử dụng các chất tạo ngọt tổng hợp và tránh dùng saccaroz (đường mía) như bệnh tiểu đường, bệnh béo phì…

Bác sỹ Mike Cusnir, nhà nghiên cứu và là chuyên gia ung thư tại Trung tâm Y khoa Mount Sinai, cho hay chán ăn khiến bệnh nhân càng sụt cân, càng suy dinh dưỡng, làm giảm khả năng của hệ miễn dịch và chức năng cân bằng điện giải của cơ thể. Nhưng sau khi sử dụng trái thần hiệu quả trong việc khôi phục cảm giác ăn ngon cho bệnh nhân ung thư. Các gai vị giác trên lưỡi của bệnh nhân ung thư bị tổn thương nặng nề khi điều trị hóa chất khiến họ chán ăn.

Đầu năm xông đất khu phố du lịch "Tây ba lô"

 

         Du lịch balô đã hình thành từ lâu trên thế giới.Tại vùng Đông Nam Á ,hình thức này sớm phát triển ở các nước Thái Lan, Malaysia,Singapore...Tại Việt Nam ,khỏang 10 năm trở lại đây phố Tây ba lô tọa lạc tại đường Phạm Ngũ Lão thuộc Q.1, TP.HCM.Con đường tập trung nhiều khách sạn ,hàng ăn, quán cà phê dành cho Tây ba lô, những người khách du lịch nghèo thích phiêu lưu kiểu “bụi đời”.Ngày nay"Phố Tây ba lô" là tên quen thuộc mà người dân đặt cho khu phố mở rộng hơn bao gồm 3 con đường giao nhau gồm Phạm Ngũ Lão - Đề Thám - Bùi Viện.

         Khi nơi đây mới hình thành, người dân địa phương và khách nước ngoài sống rất thân thiện, hòa đồng, thoải mái và ít nhiều có sự đan xen về văn hóa. Ði qua đường phố nào, con hẻm nhỏ nào,người ta dễ  bắt gặp các tốp nhỏ trai gái tây đi dạo phố hay ngồi trong quán nhỏ nhâm nhi ly cà-phê, cười nói vui vẻ và trò chuyện rôm rả với người Việt Nam. Việc giao dịch khá dễ dàng vì hầu như người dân nào cũng biết dăm ba câu giao tiếp đơn giản và ngược lại không ít khách du lịch cũng bập bẹ mấy câu tiếng Việt. Bây giờ khi đèn led thịnh hành thì từ ngoài phố đến các con hẻm, đâu đâu cũng thấy những tấm biển đầy mầu sắc nhấp nháy: Hotel , Room for rent, Guest house, bike for rent... Khu phố "Tây ba-lô" Phạm Ngũ Lão luôn sôi động và hối hả suốt 24 giờ trong ngày.

Phố Tây ba lô “mua bán tình” với giá bèo

       Bên cạnh hệ thống khách sạn, phòng trọ, quán ăn…nhiệt tình chào đón, phục vụ du khách thì nơi đây còn có một "lực lượng đặc biệt" luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu "tình cảm" cho "Tây ba lô".Mới xế chiều nhưng tất cả các quán nước, nhà hàng, bar ...đều lên đèn lấp lánh ,nhạc xập xình. Dưới lòng đường, những ông Tây ba lô bắt đầu đi lại nhộn nhịp.Thái độ đón tiếp khách nội của tiếp viên nơi đây hững hờ với khách nội nhưng khi thấy có người nước ngoài đi ngang qua, các cô chạy ra tận lề đường lôi kéo. Khi những ông Tây vừa dừng lại thì các cô bá cổ bá vai líu lo những câu tiếng Tây “bồi",tiếng Anh "giả cầy”. Các cô tự nhiên sà vào lòng khách Tây kèm theo những động tác mơn trớn, chào mời khá táo bạo. Gạ gẫm trả giá vừa xong họ bá vai nhau bước ra và chiếc taxi phóng vút đi.Một khách nội từng léng phéng ăn theo dịch vụ bán tình ở khu phố Tây ba lô nói :”Giá cả ở đây “bèo “ lắm ,chỉ 10 đến 20,30 đô thôi.Nhưng phải cẩn thận bởi bọn ma cô thường cấu kết với các em để trấn lột người nước ngoài.Còn các cô gái bán tình cũng không ít người bị lừa bởi có nhiều thằng Tây lên giường xong giả vờ này nọ rồi tìm cách xù tiền.Thế nên trước lúc lên phòng các cô nhất quyết đòi Tây ba lô phải đưa tiền trước."
        Góp phần vào dịch vụ "mua bán tình" ở khu phố này phải kể đến đội ngũ xe ôm. Nhiều tài xế xe ôm, ngoài công việc hướng dẫn khách nước ngoài thuê phòng trọ, đưa rước, "tư vấn" ăn nhậu, mua sắm... còn kiêm luôn "dịch vụ" giới thiệu "mua bán tình. Vẫn biết việc làm của mình không đẹp đẽ gì cho tư cách bản thân cùng thể diện đất nước song thu nhập từ dịch vụ này nhiều khi lại khấm khá hơn so với nghề tay mặt nên chẳng đặng đừng không làm.”Một bác tài xế xe ôm hành nghề lâu năm trong khu phố tâm sự.

Phố tranh chép “Tây ba lô”

         Đi dọc phố Bùi Viện, cứ dăm bảy khách sạn lại xen vào một cửa hàng tranh chép.Đây là một tiểu thế giới nghệ thuật của phố Tây ba lô.Tranh chép hay vẽ lại ở đây rất phong phú nội dung .Có điều những người mua bán đều... phớt lờ chuyện tác quyền. Nhiều người khéo tay sống vững ở đây nhờ dịch vụ vẽ thuê theo mẫu có sẵn hoặc của khách đem đến với nguyên tắc “chỉ chép những cái thượng đế cần”. Một chủ cửa hàng bán hàng tranh chép nói:  “Những phong cảnh làng quê Việt Nam, như con trâu, đống rơm, thuyền và bến, các danh thắng như Hạ Long, Huế, Mũi Né, chân dung những người già ở Tây Nguyên, ở đồng bằng sông Cửu Long luôn nằm trong tốp “hot” nhất”.Loại tranh thứ hai, có vẻ khó nhai đối với các thợ chép tranh nghiệp dư nhưng cũng rất bắt mắt khách hàng, đó là mảng tranh nổi tiếng của hội họa thế giới, như tranh Vincent Willem van Gogh , tranh Pablo Ruiz Picasso...

 Ngoài ra, trong các cửa hàng luôn luôn có sẵn  hình vẽ phóng to những ca sĩ nổi tiếng, những diễn viên gạo cội, các nhân vật trong phim hành động, phim kinh dị, phim hoạt hình và truyện tranh. Trong đó đáng kể là ngôi sao điện ảnh Marilyn Monroe  vẫn được khá nhiều người ngưỡng mộ. Một người thợ vẽ tâm sự : “Khách mua tranh chép thường đến từ Úc, châu Âu, Mỹ. “Khách châu Á thường chỉ xem, ít khi mua.”

       Đổi sách cũ là một hoạt động văn hoá thú vị ở phố Tây ba lô Sài Gòn. Khách nước ngoài thường mang theo sách khi du lịch, với dịch vụ trao đổi sách, phố Tây ba lô vô tình trở thành nơi có lượng sách ngoại văn dồi dào, phong phú, trong đó có nhiều tựa sách hiếm có, khó tìm.

 Một cửa hàng sách cũ tại khu phố Tây ba lô  .

         Nguồn sách ở một số tiệm bán và đổi sách cũ (có nhiều sách tiếng Anh mà các nhà sách ngoại văn không có) đến từ các khách sạn do khách xem xong bỏ lại, khách cho nhân viên các quán ăn, hay du khách tự mang đến đổi. Ban đầu, chủ khách sạn đem bán ve chai, nhưng từ nhu cầu đổi sách cũ của du khách, sách được cất giữ lại và trở nên có giá trị. Cách thức đổi sách ở các cửa hàng sách cũ là đổi hai lấy một, hoặc đổi bù thêm tiền. Dù cũ, nhưng “cũ người mới ta” nên nhiều du khách rất thích.

          Bên cạnh thể loại sách phong phú vì được mang đến từ đa dạng thành phần du khách và giá cả phải chăng, sách ngoại văn ở đây có nhiều loại  ngôn ngữ vì được tập hợp từ khắp nơi trên thế  giới. Vì vậy, các cửa hàng sách cũ này đáp ứng được nhu cầu đa dạng về sách của khách du lịch.Các cửa hàng sách này cũng thu hút nhiều sinh viên Việt Nam đến tìm tài liệu học tập, và ở đây họ dễ dàng tìm được nhiều cuốn sách quý hiếm.

 Phố Tây ba lô : nguồn thầy "chạy sô" dạy ngoại ngữ

      Những “Tây ba lô” lưu cư lâu năm ở khu phố Bùi Viện kiếm sống bằng  việc dạy ngoại ngữ.Chẳng ai yêu cầu anh ta phải dạy như thế nào, họ ấn cho anh quyển giáo trình photo là xong. Nhiều trung tâm dạy ngoại ngữ đã lấy mác Tây “nhử” học viên cho dù thầy Tây ba lô chẳng có bằng cấp sư phạm gì ngoài cái Passeport.Mang tiếng là lớp học “đẳng cấp quốc tế” nhưng những giáo cụ để phục vụ dạy học sơ sài quá mức. Không tai nghe,không máy chiếu, cũng chẳng có băng hình như trong quảng cáo, chỉ có chiếc máy cátxét dùng để nghe băng. Vậy mà cơ sở này thu học phí đắt kinh khủng: gần 10 USD/ /học viên.Giáo trình dạy là New Cutting Egde, Streamline, New Interchange…được sao chép bán rất nhiều ở ngoài phố.Vì giáo viên không bằng cấp, không chứng chỉ sư phạm cũng đứng lớp nên kết quả tiếp thu của học viên rất hạn chế.
        Có không ít các trung tâm thua lỗ phải “bỏ của chạy lấy người “mà SITC là một trường hợp điển hình tại Việt Nam. Khi đổ vỡ thảm hại, Trung tâm SITC không những bị tố cáo lường gạt người học mà còn nợ nhiều tháng lương của Tây ba lô nhưng họ biết tìm ai để đòi lương vì có gì ràng buộc đâu, họ không được ký hợp đồng lao động, cũng không bảo hiểm.Buồn thay cho tình trạng dùng Tây ba lô đứng lớp dạy ngoại ngữ ở các thành phố lớn hiện nay bởi nhiều “Tây ba lô” có khi còn kém xa giáo viên trong nước.Các trung tâm biết cả, nhưng họ có mất gì đâu nên sẵn sàng thu học phí cắt cổ. Còn người học thì sính ngoại cứ lao vào như thiêu thân.

Hướng đi nào cho tương lai khu phố “Tây ba lô” ?

         Hiện trên địa bàn có trên 1.000 cơ sở kinh doanh liên quan đến hoạt động du lịch, trong đó có 103 doanh nghiệp phục vụ lữ hành, 208 khách sạn, nhà nghỉ. Ngoài ra, những nhà hàng mini, quán cà phê nhìn ra hè phố, phòng tranh, cửa hàng lưu niệm, cửa hàng sách cổ, cùng nhiều loại hình dịch vụ du lịch khác đã tạo nên sự năng động của khu vực này. Do đó, khu vực này đã được ví như Sài Gòn thu nhỏ.Sự phong phú và đa dạng của các dịch vụ, mua bán cũng là một giá trị hiếu khách riêng có của Thành phố Hồ Chí Minh mà một phần tiêu biểu được thể hiện ở Khu phố Phạm Ngũ Lão.
        Nhờ những lợi thế về địa lý, giao thông kể trên mà lượng khách tới Khu phố Phạm Ngũ Lão ngày càng tăng. Do đó, mặc dù khu du lịch Tây ba lô được hình thành một cách tự phát trong hơn 10 năm qua do nhu cầu của khách du lịch, nhưng đến nay hoạt động này ngày càng phát triển mạnh mẽ, có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương, góp phần tạo nên sự đa dạng, phong phú khi khách đến tham quan thành phố.
         Khu phố Phạm Ngũ Lão ngày nay có rất nhiều thế mạnh để phát triển du lịch, tuy nhiên không thể không nhận thấy những hạn chế của khu vực này.Tình trạng giật dọc, chèo kéo khách thường xảy ra. Các tệ nạn xã hội như ma túy, mại dâm vẫn còn.Văn minh đô thị và thuần phong mỹ tục Việt Nam có phần bị sao nhãng. Ðặc biệt, ở đây còn tiềm ẩn các hoạt động tội phạm do các băng nhóm người nước ngoài gây ra.

        Đến nay, Sở Văn hóa-Thể thao-Du lịch, Ủy ban Nhân dân quận 1 cùng trường Đại học kinh tế tại thành phố đã đề ra “hoạch định phát triển khu phố du lịch Phạm Ngũ Lão từ đây đến năm 2020,” đưa ra những lộ trình tiến hành để giải quyết những vấn đề trên nhằm đưa hoạt động du lịch “Tây ba lô” tại khu vực này thực sự khởi sắc nhưng  việc thực hiện hầu như rất chậm trễ.
        Theo quan điểm của nhiều người dân sống lâu năm tại thành phố HCM, khu phố "Tây ba lô" Phạm Ngũ Lão cần được xây dựng thành một khu phố du lịch văn minh, hiện đại mang đậm nét truyền thống  văn hóa Việt.Các khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ cần có kiến trúc và trang trí nội thất mang bản sắc Sài Gòn xưa và vùng Nam Bộ. Cần sắp xếp lại các bến, bãi, tuyến xe để tạo điều kiện cho du khách đi lại dễ dàng từ khu phố này đến những điểm khác trong thành phố.Mặt khác ,vấn đề quảng bá thương hiệu khu phố du lịch "Tây ba lô" Phạm Ngũ Lão cần được tiếp tục thúc đẩy hơn nữa và luôn gắn liền với những đặc trưng của Sài Gòn,thành phố từng được ca ngợi là "Hòn ngọc viễn đông".

ĐỌC THÊM :

                          Các ông Tây tại Việt Nam
                                                                                      Fw From: thieuhung …@gmail.com

          Chưa bao giờ Việt Nam nhiều Tây du lịch đến thế, nhất là Tây ba lô. Họ ăn mặc đơn giản gần như bẩn thỉu với chiếc áo ba lỗ thường là cũ rích,chiếc quần soọc rộng thùng thình tới gần đầu gối, chân dậm đôi giày vải không có bít tất, lưng lúc nào cũng đeo toòng teng chiếc ba lô méo mó nên gọi họ là Tây ba lô. Họ ăn cơm rẻ tại các quán bên lề đường gọi là “cơm bụi” vì hứng bụi, uống nước trà đá trong những chiếc bịch ny lông dùng bán cho hạng thợ thuyền, và ngủ tại bất cứ nơi nào có thể ngủ được, như công viên hay các phòng trọ hạng bét chẳng hạn. Ở khu Phạm Ngũ Lão Q.1 Sài Gòn có rất nhiều phòng cho Tây ba lô thuê. Giá trung bình mỗi phòng 5 đô la Mỹ/ đêm. Nhưng đối với họ hình như vẫn còn là quá mắc (phải ở “free” thì mới không mắc!). Họ giải quyết sự mắc mỏ đó hết sức ranh mảnh bằng cách chờ buổi tối mới đến thuê, chẳng có giấy tờ gì cả rồi một anh thuê, hàng chục anh tới ngủ, chủ nhà chẳng làm gì được vì mặt “Tây” thì anh nào chả giống anh nào. Họ nằm chen chúc như cá hộp trên sàn nhà, chẳng cần mùng vì trong ba lô anh nào cũng có sẵn tuýp thuốc thoa muỗi.Năm đô la tức gồm cả tiền nước và tiền điện. Điện thì họ không cần, còn nước, những anh lang thang ngoài công viên cũng cần tắm hàng ngày nên bèn đến tắm ké, nhà chủ không có cách chi đuổi họ.Có những anh thuê phòng dài hạn, hàng tháng không trả tiền rồi bỏ đồ đấy đi đâu mất. Chủ phải nhờ công an đến lập biên bản, niêm phong, phải chính tay công an đem đồ đi chỗ khác cho chủ lấy phòng cho thuê tiếp chứ nếu chủ động tới, lúc về họ sẽ tru tréo lên mất đồ, đi thưa, công an không biết giải quyết cách nào! Họ hay ăn vạ, có khi chính họ nhờ bạn đến lấy trộm giùm chiếc máy ảnh, cặp kính mát để...bắt đền nhà chủ. Công an phường Phạm Ngũ Lão là phường chuyên giải quyết chuyện...Tây ba lô đến phát nhức đầu vì hầu hết các nhân viên công an chẳng ai biết nói tiếng Anh nên họ tha hồ ăn vạ!...
      Nhưng, không phải tất cả Tây ba lô đều như thế. Có những người đã vươn lên bằng sự kiên nhẫn và trí thông minh của mình. Họ làm nhiều nghề, trong đó có những nghề người Việt Nam không thể ngờ tới. Từ ngoài Bắc, ngoài Trung cho tới trong Nam đều gọi chung họ là những ông Tây “rau muống”. Sau đây chúng ta thử xem xét một vài ông Tây tiêu biểu chứ không thể nói hết được vì họ hoạt động kiếm sống tại VN nhiều lắm...
ÔNG TÂY BÁN THỊT CHÓ
      Nhìn ông tây San bán quán và giải thích về các món ăn VN, nhất là món thịt chó, thông thạo như người Việt, nhiều khách mới đến quán rất ngạc nhiên, hỏi: “Ông là Tây thật hay Tây dỏm mà rành VN quá vậy?”. San cười: “Tây xịn, nhá!”. Nhiều người còn ngạc nhiên hơn khi biết ông Tây “thịt chó” này đã có bằng thạc sĩ kinh tế và dân tộc học tại Pháp.Tất cả là nhờ thịt chó! San tên thật là Stanilas Boissau, sinh năm 1975 tại Paris, Pháp, sang VN từ đầu năm 1999 làm việc cho dự án Nghiên cứu và phát triển nông nghiệp (S.A.M) của Chính phủ Pháp tại tỉnh Bắc Kạn.
        San kể: “Hồi tôi mới sang VN lần đầu tiên, thấy các phong tục, tập quán của người VN cái gì cũng lạ nên muốn nghiên cứu thử xem thế nào. Tôi làm dự án ở vùng Na Rì (Bắc Kạn), tìm hiểu cách sống và nếp sinh hoạt của người Tày, Nùng, Dao nên sống chung với họ, ai ngờ thích luôn mấy món thuốc lào, rượu sắn và rượu táo Mèo. Sẵn tính tò mò, tôi tìm học luôn cách thức chế biến các thứ rượu là lạ mà hấp dẫn đó, vì biết đâu chả có lúc cần đến nó”.
        Cuối năm 2000, dự án S.A.M kết thúc, San trở về Pháp. Anh kể lại: “Chỉ mấy tháng sau, nhớ VN quá không chịu nổi, tôi xin quay trở lại VN làm nghiên cứu sinh. Với lại, ở VN có lẽ dễ sống hơn. Nhưng dự án đã chấm dứt, học bổng cũng không xin được, tôi chắt bóp những đồng tiền đã dành dụm được, mở một quán nước nhỏ ở vỉa hè phố Huế Hà Nội sống qua ngày”. San kể tiếp: “Nhiều hôm đói bụng mà trong túi không còn đủ tiền ăn một suất cơm bụi vỉa hè Hà Nội là chuyện thường”.
      Những ngày ấy San tìm thuê một căn phòng giá rẻ ở gần Quốc Tử Giám cho vừa túi tiền lại tiện học thêm, nhưng không ngờ lại bén duyên cùng cô sinh viên ngành du lịch trọ học ở xóm bên cạnh. Cô đưa San về thăm quê ở Vân Đình (huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây). Họ làm đám cưới vào năm 2003.
Cuối năm 2004, một hôm San đưa mấy người bạn đồng hương về thăm quê vợ, được bố vợ mời thưởng thức món thịt chó chính gốc Vân Đình. San nảy ra ý nghĩ: “Người Việt thích món này, người nước ngoài cũng thế, tại sao mình không mở quán bán món đó tại Hà Nội? Nếu thành công là sống và học tiếp được rồi”.
       Mấy hôm sau, vợ chồng San gom góp số tiền ít ỏi, thuê một địa điểm ở ngõ phố Huế để mở quán. Vợ San lo quản lý, còn San chạy vạy học cách chế biến món thịt chó, cả tháng trời đi tham khảo các quán khác và về cả các vùng quê để học cách bài trí quán.



Ông Tây bán thịt chó

          Lúc đầu quán chưa đông khách, vợ lại mới sinh con đầu lòng, gánh nặng cuộc sống đè nặng lên vai San. Chuyện học hành và thu thập tài liệu cho luận án tiến sĩ dân tộc học của San cũng bị ngưng trệ.
         Cuối cùng San có ý nghĩ: “Nếu bán một thịt chó không thôi thì những người không ưa món này không biết ăn gì, mà ăn hôm qua rồi nay đến ăn nữa cũng chán. Nếu là mình mình cũng không đến liên tục”. San liền mở rộng thêm các món ăn truyền thống khác, tuyển thêm nhân viên biết chế biến theo cách dân dã: cơm cá kho, dưa cà, thịt ba chỉ ram khô...Nhưng thịt chó vẫn là món chủ yếu. San cười: “Toàn món ăn với giá bình dân cả nên khách thích đến luôn”. Để quán “100% dân tộc”, San đặt tên là quán Chim Sáo.
         Quán của San ngày càng đông khách. Cũng nhờ số tiền kiếm được từ quán mà vợ San đã đủ vốn thành lập một công ty chuyên tổ chức các tours du lịch cho khách nước ngoài. San khoe: “Hai vợ chồng đã mua được một căn nhà nhỏ ở Gia Lâm Hà Nội, không còn phải sống cảnh ở thuê như trước nữa. Tất cả là nhờ quán thịt chó đấy nhá!”. San nói: “Ở VN tuy không có nhiều tiền nhưng sống được lắm nhá!”.
           Một ngày bán hàng
           San mặc quần ống ngắn, chân đi đôi dép cao su cũ kỹ, áo bà ba màu cháo lòng, vai vắt chiếc khăn tay, cùng mấy nhân viên trong quán cũng ăn mặc tương tự, tất bật chạy hết bàn nọ đến bàn kia mời khách. “Đang là giờ cao điểm của quán ông thấy rồi đấy nhá! Ông phải ngồi đợi một lúc nhá!” (Hình như câu nói nào của ông tây nói tiếng Việt này cũng có tiếng “nhá”. San bảo mời khách kiểu thân mật như vậy thành quen miệng rồi). Chỉ một lát, chưa kịp hết câu đã lại có thêm một tốp khách tây ba lô bước vào. Không cần coi thực đơn, mấy vị khách gọi ngay: “Thịt chó và rượu táo Mèo” bằng thứ tiếng lơ lớ mới học. “Rượu táo Mèo thì có nhưng thịt chó thì hết. Đợi khoảng 30 phút nhá. OK nhá?”, San vừa cười hề hề với khách vừa xoa hai tay, dọn bàn.Chờ mấy vị khách gật đầu xong, bảo nhân viên bưng tạm mấy món ăn trước cho khách, San lật đật phóng vội chiếc xe Minsk nổ bành bạch xuống tận Hà Đông (thuộc tỉnh Hà Tây) xa hơn 10km, lấy thêm thứ “thịt chó thui rơm thứ thiệt”, từ Vân Đình đem về vẫn còn thơm mùi khói.
        Lấy được thịt rồi, San tự tay chế biến rồi đem lên cho khách. Các vị khách nhìn bát mắm tôm tỏ vẻ không hiểu, San đánh vần từng tiếng: “M...ắ... m t...ô...m”, rồi giải thích: “Mắm tôm đấy, ngon lắm nhá. Thiếu nó là món này hết ngon đấy nhá”. Đoạn, San quay sang dặn các nhân viên: “Từ nay nhớ tăng 7 kg lên 10kg nhá! Không ngày mai lại thiếu, phải đi lấy thêm vất vả lắm nhá!”. Ít tháng trước, những khách quen của quán muốn ăn thịt chó phải đặt trước ba tiếng đồng hồ để đích thân San có thì giờ xuống tận vùng “nguyên liệu thịt chó” ở Vân Đình (Ứng Hòa, Hà Tây) lấy về cho đủ món. Nhưng nhiều lần thấy khách sốt ruột đợi món ăn như món hầm chẳng hạn, nên San mua sẵn để trong tủ lạnh, khách gọi, chỉ cần hâm lên là sẽ có ngay.
         Gần 11 giờ đêm, khi quán đã bớt khách San mới được một chút nghỉ ngơi. Anh ngồi gác nhẹ chân lên chiếc ghế tre trước cửa quán, lấy ra chiếc điếu cày, vê thuốc lào, châm lửa và rít một hơi dài rồi mơ màng nhả khói. Có người đi qua, anh cười khoái trá: “Cái điếu này thật là kêu!”. Các nhân viên của San đã hiểu quá rõ ông chủ của mình, họ kể:“Ông San biết hút rồi nghiện thuốc lào VN ngay từ lúc mới sang. Ông ta nói hút thuốc lào cũng là phương tiện thư giãn sau một ngày làm việc mệt nhọc”.







Truyện ngắn "Thằng Bi"

      Chú Thích

        Truyện "Thằng Bi" được vào viết năm 2006 khi Hội Nhà văn Việt Nam kết hợp với Ủy ban dân số, gia đình và trẻ em phát động cuộc thi viết ký và truyện ngắn “Vì hạnh phúc tuổi thơ”.Đề tài mà cuộc thi hướng tới là các trẻ em lang thang, trẻ em bị xâm phạm tình dục và trẻ em phải lao động nặng nhọc trong điều kiện độc hại và nguy hiểm.

                                                                           *****

    Hàng xóm của  tôi có con trai từ Mỹ về chơi.Anh ta đi du học tự túc đã hơn10 năm đến nay mới trở về thăm nhà .Tôi nghe bà mẹ khoe con trai của mình đã nhập quốc tịch Mỹ ,vài năm nữa sẽ bảo lãnh cha mẹ qua bển xum họp một nhà. H,tên anh ta , hay sang nhờ vợ tôi làm mấy việc linh tinh như sao giấy tờ, gửi thư,mua một vài thứ lặt vặt với lý do không có thời giờ hoặc bảo là rất ngán chạy Honda trong cái thành phố quá nhiều xe cộ như hiện nay .Tôi không thích dáng kênh kiệu ta đây Việt kiều của H nhưng vợ tôi lại sẵn sàng làm những việc H nhờ vả vì thích các món quà trả ơn hấp dẫn của anh ta .Tôi ít giáp mặt H vì đi làm vắng cả ngày nhưng thằng Bi ,đứa con trai chín tuổi của tôi, lại quan hệ thân thiết với anh ta .Nó mê anh Việt kiều nhà bên như một thần tượng.Trong mắt nó, H là hiện thân của sự giàu có và sang trọng từ mái tóc được chải chuốt cẩn thận đến áo quần xài toàn hàng hiệu ,đồng hồ Rolex đắt tiền , đôi giầy Italy luôn bóng lộn.Tất cả những thứ ấy đã làm cho thằng bé “tâm phục ,khẩu phục”và mơ mộng. Hễ đi học về, thấy bóng dáng anh ta có ở nhà thế nào nó cũng dấm dúi chạy sang .Vợ tôi lúc đầu còn ngăn cấm con nhưng trước những món quà mua chuộc tình cảm hậu hĩnh mà H đã tặng, thì việc la rày chỉ là chiếu lệ và dần dà nàng chẳng buồn để ý nữa .Qua tháng thứ hai ,thằng Bi được H kêu sang chơi cả vào buổi tối.Có một hôm, hết chương trìnhTV ,tôi mới thấy nó trở về nhà với dáng vẻ mệt mỏi khác thường .Tôi chận lại hỏi :”Sao con đi chơi khuya thế thì làm sao còn sức để mai đi học sớm ? Gần thi học kỳ rồi đó !”

         Nó chỉ cúi đầu “dạ” nhỏ rồi lặng lẽ đi về phòng ngủ .Sau lần đó, thằng Bi ít qua chơi với H vào những lúc tôi có mặt ở nhà .

        Từ ngày kết bạn với người con trai hàng xóm, thành tích học tập trong sổ liên lạc của Bi giảm sút thấy rõ.Thứ hạng hàng tháng đang từ khá giỏi tụt xuống trung bình .Chưa hết, một bữa ,cô giáo chủ nhiệm viết thư mời vợ tôi đến trường để báo cho biết thằng Bi nghỉ học không phép 3 buổi .Cô đưa cho vợ tôi xem bản kiểm điểm trong đó Bi khai:”Em trốn học để đi chơi với H ,anh Việt kiều ở nhà kế bên.”Đi làm về nghe vợ kể lại ,tôi hết sức ngạc nhiên và bất bình bởi suốt mấy năm qua, từ lớp một tới lớp ba ,con tôi có bao giờ bị giáo viên ghi ngày nào trong sổ liên lạc là nghỉ học không phép đâu. Thế mà nay nó dám trốn học đi chơi đến 3 buổi.Thật hư hết chỗ nói ! Vô kỷ luật như vầy thì làm sao có thể duy trì danh hiệu học sinh giỏi ở năm lớp bốn này được cơ chứ ? Tôi bực tức nói với vợ :” Anh vắng nhà suốt ngày nên việc chăm sóc thằng Bi học hành phải giao cho em .Thế mà nó lại hư đốn tới mức này. Đúng là con hư tại mẹ !”Vợ tôi không phản ứng gì khi nghe tôi trách cứ.Nàng chỉ thở dài , vẻ đăm chiêu lo lắng hiện trên nét mặt khiến tôi cảm nhận thái độ của nàng có có cái gì là lạ ,không bình thường .Nhưng vì sao thì tôi không rõ ,bởi mãi về sau tôi mới hiểu ra . Bực mình quá, tôi nện cho thằng con một trận nên thân rồi sang nhà hàng xóm để nói chuyện cho ra lẽ .

       Ông bà ta thường bảo “Tránh voi chẳng xấu mặt nào ”, không hiểu có đúng trong trường hợp của tôi chăng mà suốt khoảng thời gian tôi giận dữ nói như tát nước vào mặt thế mà cả ông bố lẫn bà mẹ anh chàng Việt kiều cứ ngồi “Dạ ,dạ, vâng, vâng…” và “Chúng tôi hiểu…“ chứ  không đốp chát lại tôi câu nào.Tôi áng chừng như họ đã lường trước được hành động của mình vì đã nghe vọng qua nhà tiếng la lối của tôi với vợ con và tiếng khóc của thằng Bi lúc bị ăn đòn.Chả là hai nhà chúng tôi chung vách gỗ và sân trước chỉ ngăn bằng mấy sợi dây kẽm gai giăng sơ sài . Tôi như đánh vào chỗ không người nên cũng phần nào hả dạ ,đã nư.Hai ông bà hàng xóm ngồi lặng thinh chiụ trận ,nghe tôi nói xong,họ thì thầm trao đổi với nhau .Sau đó ,ông già đứng dậy, bằng giọng buồn và chậm rãi, ông xin lỗi về những gì con trai mình đã làm phiền gia đình tôi .Ông hứa sẽ mua vé máy bay cho con trở về Mỹ sớm ngay khi nào có thể được .

         Khi H đi rồi ,tôi những tưởng đã giải quyết xong mọi chuyện vướng mắc của anh ta với thằng Bi .Nhưng tôi đã lầm ,bởi chỉ hơn hai tháng sau, một vụ việc đau lòng đã xẩy với ra với thằng Bi và H chính là tác nhân dẫn đến hậu quả vô cùng bất hạnh cho gia đình tôi .
       Trong một nạn xe cộ trên đường đến trường, thằng Bi bị gãy chân .Nó bị chảy máu rất nhiều nên các bác sĩ đã phải tiếp cho nó đến 2 bịch máu.Sau ca phẫu thuật ,thằng Bi phải nằm điều trị trong nhà thương mất nửa tháng .Vợ chồng tôi khốn khổ vì con không may bị tai nạn nhưng cũng thấm cảm ơn trời vì cái chân gãy của nó nối lại được nguyên vẹn, không ảnh hưởng gì đến việc đi đứng sau này.

        Hôm xuất viện , bác sĩ điều trị mời riêng tôi vào văn phòng nói chuyện.Thái độ của ông ta có vẻ căng thẳng khiến tôi lo lo .Linh tính cho tôi thấy dường như có chuyện gì chẳng lành .Nét mặt có vẻ trầm tư, ông bác sĩ cứ nấn ná thời gian mời tôi uống cho hết tách nước trà .Cuối cùng rồi ông mới đằng hắng giọng và nói :“Trong việc đều trị cho cháu ,như gia đình đã biết ,chúng tôi đã phải truyền máu.Việc này buộc phải làm xét nghiệm xem máu của cháu thuộc nhóm nào .Với kỹ thuật hiện đại , người thấy thuốc có thể biết rõ được cả những căn bệnh mà người xét nghiệm máu đang mắc phải .Sau khi đọc xét nghiệm, chúng tôi phát hiện cháu bị nhiễm HIV. Đây là một trường hợp đặc biệt vì cháu còn nhỏ chưa quá 10 tuổi .Thú thật, tôi đã suy nghĩ rất lung, không biết có nên báo cho gia đình biết rằng con quý vị đã bị nhiễm căn bệnh chẳng ai muốn này không. Tôi rất hiểu sự lo lắng của các bậc cha mẹ  khi con em mắc bệnh, nhất là gia đình chỉ có một con và chẳng giàu có gì. Kinh nghiệm cho tôi biết ,có lẽ cháu mới nhiễm trong thời gian gần đây thôi bởi nếu nguồn lây từ cha mẹ khi mới sinh ra thì xác xuất là rất ít vì nếu thế bệnh đã phát rồi .Chính vì vậy hội đồng khoa bệnh viện đã uỷ nhiệm cho tôi chỉ thông báo với gia đình vào ngày hôm nay .”

       Tôi cố gắng kiềm chế bản thân bằng cách cắn chặt hai hàm răng để không cho tiếng kêu thảng thốt tuôn trào ra từ nỗi đau đớn lớn chưa từng có trong đời .Tôi bíu chặt hai bàn tay vào thành ghế để khỏi phải gục xuống mặt bàn .Đôi chân tôi bủn rủn và mất cảm giác ,dường như chúng đã rời khỏi thân xác tôi .Mắt tôi mở to ,nhìn trừng trừng về phía trước song nào trông thấy gì đâu.Tôi ngồi lặng người trân mình chịu đựng nỗi thống khổ của một người cha nghe tin con mình vướng phải căn bệnh quái ác nhất trên đời. Không biết bao lâu thì tôi mới hoàn hồn để nhận ra mình ngồi đối diện với ai và ở đâu .Ông bác sĩ rất cảm thông tâm trạng của tôi .Ông không nói gì chỉ lặng lẽ choàng tay qua vai dìu tôi ra ngoài hành lang, nơi vợ con tôi đang đứng đợi để cùng lên xe ra về .Chúng tôi gọi một chiếc taxi và leo lên. Người bác sĩ đưa một tấm card visit cho tôi và nói :”Nếu gia đình cần tham vấn gì ,hãy liên hệ với tôi ,đừng ngại”.

         Về đến nhà ,tôi về phòng đóng cửa ,nằm vật ra giường suy nghĩ.Phải giải quyết tai ách gia đình ra sao đây ?Tôi cầm tấm card visit của ông bác sĩ trên tay, xoay tròn và nghắm nghía .Tôi tự nhủ nếu mình cứ câm lặng thì sẽ chẳng có gì ầm ĩ .Cuộc sống gia đình tôi vẫn diễn ra bình thường như mọi ngày .Vợ tôi nào hay và con tôi cũng chẳng hề biết .Chỉ đến khi nào bệnh AIDS phát ra thì mọi sự sẽ tính sau .Nhưng tôi nghĩ lại ,điều gì sẽ xảy ra nếu như nó phát sớm chứ không phải đợi từ 5 năm tới 10 năm ? Còn nữa ,vì sao con tôi laị bị nhiễm HIV và nhiễm trong trường hợp nào ? Nó còn quá nhỏ để đua đòi bạn bè đến mấy nơi ăn chơi trác táng của bọn nhà giàu.Nó cũng không thể nhiễm bệnh từ bất kỳ người thân nào được cả .Cách đây 10 năm trong khi lập gia đình ,hai đứa chúng tôi là những sinh viên đi đầu trong phong trào thi đua hiến máu của trường đang theo học .Nếu nhiễm HIV thì họ đã cho biết ngay và làm gì có chuyện chúng tôi kết hôn ?Chợt trong đầu tôi loé lên một nghi ngờ.Có lẽ nào lại như vậy?
       Tôi tông cửa chạy khỏi phòng hối hả đi tìm mẹ thằng Bi.Vợ tôi đang lúi húi trong bếp chuẩn bị cho bữa cơm ngon mừng ngày con xuất viện.Tôi tức tốc kéo vợ về phòng mặc cho nàng ngơ ngác vì ngạc nhiên.Sau khi khóa trái cửa phòng ,hai tay tôi nắm chặt hai bờ vai nàng , nghiêm giọng : ”Em nhìn thẳng vào mắt anh mà trả lời ,nghe rõ chưa ?”

       Vợ tôi hoảng sợ:”Anh ! Anh sao vậy ? Anh nói gì em nghe sợ quá ?

       Tôi lắc mạnh vai nàng và gằn từng tiếng :“ Thằng... Bi... bị... nhiễm... HIV ! Bác sĩ vừa cho anh hay…Em biết vì sao không ? Vì sao ?... Vì sao ?... Nói đi !...

      Tôi buông vai vợ tôi và ngồi phịch xuống giường .Mặt nàng trắng bệch ra ,giọng thảng thốt:”Trời !...Vậy là con chúng ta tiêu rồi! Trời ơi là trời ! Con ơi là con !... “ Tôi vùng dậy đưa tay bịt miệng nàng, khẽ nói :”Không được la to ! Muốn lối xóm bu đến hay sao ? Cũng không thể cho thằng Bi biết .Cô có hiểu điều này không ? Vợ tôi bụm mặt ngồi phệt xuống đất khóc rưng rức .

      Tôi đợi dăm phút cho nàng vơi nỗi đau rồi ngồi xuống bên cạnh hỏi : ”Bây giờ em nói đi ,em biết những gì về hành vi của thằng Bi khi nó sang nhà bên cạnh chơi ? “

      Vợ tôi oà khóc khi tôi vừa nói xong.Nàng khóc to đến mức thằng Bi phải gào lên ngoài cửa phòng : ”Mẹ ! Mẹ ơi ! Mẹ !...”Tôi còn đang lúng túng chưa biết phải làm gì thì vợ tôi lặng lẽ đứng dậy mở cửa phòng đi lên gác lửng .Thằng con tôi níu áo chạy theo nhưng nàng giựt tay nó ra và lục lọi cái gì đó trong ngăn kéo tủ.Khi trở xuống ,vợ tôi giúi vào tay tôi một chiếc phong bì có gì dày cộm ở bên trong .Tôi mở ra rất đỗi ngạc nhiên khi thấy trong đó một xấp tiền đô với nhiều mệnh giá khác nhau ước chừng phải đến một vài ngàn .Tôi tròn mắt nhìn vợ mình,không thể hiểu ý nàng nói gì và những đồng tiền này ở đâu mà ra ? Nhưng liền đó ,trong đầu tôi bỗng mối lo ngại lúc nãy lại lởn vởn.Có thể nào đúng đó là sự thật chăng ?

       “Lỗi tại em cả ,mình ơi ! ”Bất chợt ,vợ tôi ôm chầm lấy tôi và thốt ra lời thú nhận đó.Trong giọng nói đẫm nước mắt ,nàng thuật lại cho tôi nghe xuất xứ của những tờ đô la dơ bẩn đó và vì sao chúng lại có thể lọt vào ngăn tủ kín đáo của gia đình .Tấn thảm kịch về nỗi bất hạnh của thằng Bi như một khúc phim quay chậm từ từ hiện ra trước mắt tôi .

       H sang Mỹ học nhờ gia đình khá giả.Tiếng là sinh viên du học nhưng H chẳng học hành gì cả .Suốt mấy năm trời H chỉ học cách ăn chơi . Đến ngày sắp bị trục xuất về nước thì may mắn chạy được đường dây làm hôn thú giả để tiếp tục ở lại đất Mỹ. Cũng vì thương con ,cha mẹ H đã khánh kiệt tài sản sau vụ này. Hai ông bà già giờ đây chỉ sống qua ngày bằng những đổng lương hưu khiêm tốn .Còn H hết nguồn trợ cấp buộc phải nghỉ học .Anh ta kiếm sống bằng cách nhận làm những việc mà người bản xứ chê.Những tháng ngày  sống chui lủi trên đất Mỹ ,con người của H đã tha hóa .Anh ta đã trở thành một tên “gay ” nổi tiếng trong giới ăn chơi của những người Mỹ gốc Việt. Năm nay ,nhờ trúng quả một phi vụ chạy thuốc “lắc”,anh ta rủng rỉnh lên máy bay vù về Việt Nam một chuyến.Tiếng là về thăm cha mẹ nhưng kỳ thực là để H đổi khẩu vị ăn chơi của mình .

      Về đến nước ,H thất vọng vì khó tìm ra những “boy”,những “gay” đồng điệu . Trong lúc đang chán chường thì hắn chợt nảy sinh một ý đồ đen tối khi nhìn thấy thằng Bi. H tìm cách tiếp cận con tôi bằng những món quà , những lời dụ dỗ đường mật.Thằng bé thơ ngây trong trắng những tưởng H là người lịch thiệp ,thương người nên sẵn sàng sang nhà chơi mỗi khi anh ta rủ rê.Nhưng nó có biết đâu đàng sau cái bề ngoài thân thiện ,những lời nói ngọt ngào ,H.đã giăng bẫy rất chu đáo để con mồi khó bề thoát ra .Qua vài ngày, bằng nhưng món quà tình cảm ,H đã chinh phục được thằng Bi khá dễ dàng. Bi hớn hở khoe với bạn bè mình có được một người anh kết nghĩa giàu sang.Một bữa, hắn dụ Bi vào phòng riêng để tìm cách dẫn dắt thằng bé phục vụ thú tánh của hắn .Thật tình H cũng không nghĩ mình làm cái chuyện ấy với thằng Bi mau chóng như vậy.Chỉ tại Bi ngây thơ ,chân thật quá nên vội tin ngay rằng H bị căn “bệnh lạ” lâu lâu bệnh lại phát ra mà chỉ có cách nhờ ai thật thân thiết “hút chất độc” ra thì mới chữa được .Thằng Bi cả tin nghe lời làm theo có biết đâu rằng mình bị lạm dụng tình dục. Để cho Bi không tiết lộ cho người khác biết hành vi xấu xa của mình , H căn dặn thằng bé không được cho người thứ ba biết bởi nếu tiết lộ ra thì cách chữa không còn hiệu nghiệm. Cứ mỗi lần thoả mãn xong ,thằng Bi được hắn bồi dưỡng 10 đô .Quá rẻ so với giá của bọn “gay” mà hắn phải trả ở Mỹ. Vợ tôi phát hiện ra việc làm kinh khủng của con mình sau đó không bao lâu .Với bản tính hồn nhiên của trẻ con,thằng Bi khoe nó có tiền đô và gửi mẹ giữ dùm .Khi vợ tôi lục vấn ai cho, nó khai ngay nhưng giấu chuyện nó “chữa bệnh “ cho H Làm gì có chuyện cho không những đồng tiền đô dễ dàng như vậy nên vợ tôi bắt Bi phải khai thật ra nếu không sẽ mách bố và cấm cửa không cho chơi với H nữa .

     Nghe con kể lại việc làm của nó với H,vợ tôi sửng sốt, bàng hoàng trước sự việc. Nàng không thể ngờ H lại bắt con mình làm một công việc như thế.Song thay vì ngăn cấm con và tố giác hành vi đồi bại của H thì nàng lại chần chừ suy tính. Do lòng tham lấn át lương tri cùng sự thiếu hiểu biết ,vợ tôi cứ tưởng rằng con nàng là con trai có mất mất gì đâu trong việc lạm dụng tình dục của H.Vợ tôi mờ mắt với tính toán : nếu mỗi tuần thằng Bi kiếm được 5-7 chục đô thì chỉ vài ba tháng thôi ,nàng đã có một số tiền lớn gấp nhiều lần tiền tiết kiệm cả năm của hai vợ chồng.Nàng hình dung ra chiếc xe gắn máy đời mới mà hai vợ chồng hằng mơ ước chẳng bao lâu sẽ sớm trở thành hiện thực .Mãnh lực của đồng tiền đã lấn át lương tri nên nàng kín như bưng với tôi và buông thả cho đứa con dấn thân làm cái việc làm nhơ nhuốc mà nàng không lường hậu quả.Không ai biết tên H còn bày trò bẩn thỉu gì với thằng Bi trong mấy buổi trốn học đi chơi cùng anh ta. Nếu không có việc giáo viên chủ nhiệm thông báo việc thằng Bi trốn học thì con tôi sẽ còn bị chìm trong vũng bùn nhơ đến bao giờ .Để cho con trai lâm vào hoàn cảnh bất hạnh ,lỗi về phần tôi cũng rất lớn .Nghĩ lại ,tôi tự trách mình là một người cha thiếu sót bổn phận với gia đình ,với con cái.Giá như tôi gần gũi với thằng Bi hơn ,biết chia sẻ trách nhiệm với vợ hơn thì sự việc đâu đến nỗi đau khổ thế này.Giờ đây, tất cả đã muộn màng .Tên tội đồ Việt kiều kia đã cao chạy xa bay và thằng Bi ,đứa con trai duy nhất của hai vợ chồng ,đã vướng phải căn bệnh thế kỷ.Với cái chết đã được báo trước của đứa con,tương lai gia đình tôi  trở nên đen tối hơn bao giờ hết.

        Nhìn nét mặt phờ phạc đớn đau của vợ ,tôi biết nàng đang trong tâm trạng khổ sở và dằn vặt tột cùng .Nàng đã không ngờ lỗi lầm của mình lại đưa đến tai hại nghiêm trọng như thế này cho thằng Bi .Chẳng chóng thì chầy, rồi nó cũng sẽ biết sự thật . Có phép lạ gì khiến nó không sụp đổ và quỵ ngã như bao người khác chăng ? Còn vợ chồng tôi phải làm gì cho nó bây giờ đây ? Tôi chợt nhói con tim khi tưởng đến một ngày nào đó bệnh AIDS sẽ phát ra và mạng sống của con tôi sẽ bị tử thần cướp đi ngay trước mắt mình.Tôi lạnh cả người không dám suy nghĩ tiếp nữa .Vợ tôi nói với đôi mắt nhoà lệ :”Tội nghiệp con chúng ta ! Nó sẽ chết.Làm sao cứu con .Mình ơi !...”Nàng run rẩy,sợ hãi tưởng chừng như sắp lìa thằng Bi đến nơi rồi .Thế mới biết được uy lực của thần chết mạnh mẽ dường nào và nỗi sợ hãi của loài người trước cái chết từ thuở hồng hoang đến cuộc sống văn minh hiện đại vẫn không hề thay đổi.Bất giác tôi tự hỏi, nếu phát hiện bản thân nhiễm HIV thì mình sẽ làm gì ? Có thể nào tôi sẽ bình thản mỉm cười và đi tiếp quãng đời còn lại được chăng ? Lúc này ,tôi không thể nào có câu trả lời cho mình được .

        Trong tâm trạng rối bời,tôi gọi điện thoại cho người bác sĩ theo số đã ghi trên tấm card visit hỏi thăm một số vấn đề .Mau chóng tôi được ông bác sĩ hồi đáp và mời đến nhà để hướng dẫn cụ thể về những việc cần phải làm .

      Tiếp xúc với vợ chồng tôi,bác sĩ T,người tôi liên hệ,cho biết :”Việc quan trọng trước tiên là ông bà phải bình tĩnh . Nếu hốt hoảng sẽ đi đến các hành vi nóng vội mà đứa trẻ là người bị thiệt thòi nhiều nhất .Hãy quên đi kẻ đã lây nhiễm cho cháu. Hãy sống bình thường với cháu như trước  tới giờ để tránh ảnh hưởng đến tâm lý của nó. Song ông bà cũng cần nắm vững một số  nguyên tắc cơ bản trong việc sống chung với người bệnh  ngõ hầu tránh được mặc cảm sợ hãi không đúng khi chăm sóc cháu và cũng  là để ngăn ngừa tránh lây nhiễm cho người khác một khi AIDS đã phát ra . Tôi khuyên ông bà không nên coi cuộc đời cháu đã đã hết, vì nếu có cuộc sống lành mạnh, lạc quan, dinh dưỡng hợp lý, tâm lý thoải mái, thì mang HIV 10 năm , 20 năm và lâu hơn nữa vẫn không có triệu chứng chuyển thành AIDS .”

    Vợ tôi không giấu nổi nỗi vui mừng khi nghe bác sĩ T nói đến đây nên vội ngắt lời:”Quả thật vậy sao thưa bác sĩ ?Thực tế có trường hợp nào như vậy chưa ?”

     Mỉm cười ,bác sĩ T cho biết :” Một cô gái người Mỹ Rebekka Armstrong nhiễm HIV từ năm 1986 tìm đến rượu, ma tuý và từng tự tử trong tâm trạng chán nản tột cùng. Được cứu sống, được khuyên giải, cô quyết định dành những ngày còn lại của đời mình để làm những điều hữu ích cho xã hội và cho những người bị nhiễm HIV.Đển nay 20 năm qua ,cô vẫn sống và được ca tụng là nhà vô địch chống HIV .Tôi còn nghe kể một người nước ngoài đang làm việc trong tổ chức POLICY Việt Nam mang HIV 23 năm rồi vẫn khỏe mạnh bình thường.”

       Trước khi ra về ,hai vợ chồng tôi còn được  bác sĩ T cho địa chỉ của trung tâm tư vấn về HIV/AIDS. Bác sĩ khuyên chúng tôi nên tìm đến vì ở đây có những người hiểu được những khó khǎn của người bệnh  và gia đình .Họ có thể giúp gia đình cách thức chăm sóc cũng như hỗ trợ thuốc men cho người bệnh .Trung tâm có cả những người đang bị nhiễm HIV tình nguyện đến nhà để cùng chia sẻ vui buồn và tương trợ nhau.

       Đã năm năm trôi qua ,giờ đây thằng Bi đang học lớp 9 tại một trường THCS. Nó đã biết mình bị nhiễm HIV như thế nào và tự bao giờ.Chúng tôi đã cho nó hay sự việc từ khi bước lên cấp hai,thời điểm không quá muộn và cũng không quá sớm theo như hướng dẫn của trung tâm tư vấn .Sớm quá nó có thể gặp cản trở từ bạn bè và phụ huynh trong môi trường học tập ở cấp 1 vì chuyện một đứa trẻ bị nhiễm HIV học chung trong lớp chưa dễ dàng được dư luận chấp nhận . Chưa kể nó có thể bị buộc phải thôi học như đã có trường hợp xẩy ra vì ban giám hiệu bị áp lực rất lớn từ phiá hội phụ huynh học sinh .Trễ quá , nó có thể  bị xốc về mặt tâm lý không chịu nổi những nối tuyệt vọng chán sống dễ dẫn đến các hành vi nông nổi như nghiện rượu,hút xì-ke,chích choác hoặc nghiêm trọng hơn chọn cái chết để thoát ra khỏi sự hành hạ của những cơn trầm cảm triền miên .

       Tôi còn nhớ mãi hình ảnh thằng Bi vào buổi chiều cái ngày chúng tôi quyết định thông báo cho nó biết rõ căn bịnh hiểm nghèo mà nó vô tình mắc phải. Những tưởng hôm đó chúng tôi sẽ phải đau lòng khi chứng kiến phản ứng của đứa con.Thế nhưng may mắn biết bao cho vợ chồng tôi vì thằng Bi lại tỏ ra khá bình tĩnh.Thay vì tái mặt sợ hãi và có các hành vi thiếu kiềm chế do tinh thần mau chóng suy sụp như thường thấy ở nhiều người khác,nó ngồi cúi đầu im lặng,đôi mắt buồn dưng dưng dòng lệ .Vợ tôi nhẹ bước đến bên nó bóp mạnh hai bờ vai như muốn tiếp thêm sức cho đứa con .Nó vụt đứng lên choàng hai tay ôm chặt vợ tôi ,đầu gục trên vai nàng rồi nức nở khóc.

       Những ngày sau đó,gia đình tôi tiếp nối cuộc sống như không có điều gì xảy ra.Thằng Bi vẫn đi học bình thường nhưng hàng tuần tôi chở nó đến trung tâm tư vấn về HIV/AIDS vào sáng chủ nhật để các nhân viên nơi đây giúp đỡ nó hiểu đúng về căn bệnh của mình để từ đó có nhận thức đúng đắn trách nhiệm với bản thân ,gia đình và xã hội.

        Có lẽ các cô chú trong trung tâm tư vấn đã làm tốt cho Bi vưọt trên cả kỳ vọng của vợ chồng tôi bởi mỗi ngày đi học về nó tỏ ra thương cha mẹ hơn lúc trước.Điều này biểu hiện qua hành vi tích cực làm việc nhà mỗi khi rảnh rang sách vở.Bất ngờ hơn với tôi khi thấy con mình ngày càng học tập rất tiến bộ và chăm rèn luyện thân thể.Nó tâm sự với mẹ rằng một người nhiễm HIV chỉ có thể sống lâu dài và khoẻ mạnh đòi hỏi phải có nghị lực rất lớn để nhìn thẳng vào tình trạng bệnh tật của mình.Nó hy vọng sau này sẽ noi gương những người đồng cảnh ngộ, ngay cả khi bệnh AIDS đã phát,vẫn cố gắng vượt qua số phận không may để hễ còn sống ngày nào thì phải sống hữu ích với đời.

       Tôi phải cám ơn trời, phật và thượng đế vì thằng Bi con tôi đã có được phẩm chất thật vững vàng như vậy chắc phải nhờ phúc phận, nhờ ơn trên ,bằng không nó đã giống như bao người bất hạnh đi trước ,chỉ suốt ngày ngồi ủ rũ, gặm nhấm nỗi đau của mình thì chắc nó đã không còn sống đến ngày hôm nay.

Không ngủ được

          "Nghe cái nghe của mình, thấy cái thấy của mình, nói cái của chính mình", gọi là Tự Tứ. Không thường hằng Tự Tứ thì một năm ít ra cũng phải được 1 ngày. Tôi cũng k dám nói mình thường hằng Tự Tứ nên chọn Tự Tứ vào tháng 7 và để chắc ăn nên tôi nhập thất. Do đó tháng 7 hàng năm tôi không đi xa cũng như không đi off mà chỉ tiếp bạn bè đến thăm và vài lần cà phê cóc trong xóm.

Sáng nay cà phê với Trung Thu mà giọng hơi khàn. Đùa với TT rằng "lần nào gặp TT cũng giọng hơi khàn, chắc tại hôm qua uống rượu với Lãng Tử Sàigòn và Cướp Biển nhiều quá nên khàn". Thực ra tôi biết mình khàn giọng bởi suốt đêm qua không ngủ được.

         Tôi thường ít ngủ, mỗi đêm chừng 4 hoặc 5 giờ. Do đó, suốt đêm không ngủ được ắt phải có lý do. Một lý do duy nhất là có ai đó trong số người thân của tôi xảy ra chuyện. 10 ngày trước cũng tình trạng này, thì sáng sớm tên đệ tử Phan Quốc Vinh của tôi ở Nha Trang điện thoại báo rằng:

- Con đã nhập bệnh viện ung bướu nè sư phụ ơi 

- Trời, sao vậy?

- Tự nhiên con bị nổi cái hạch ở cổ, bệnh viện ngoài đó chuyển vô đây nhưng từ hôm qua tới giờ còn chưa đến phiên thứ tự khám của con nữa, huhu"...

        Lần này tôi không biết chuyện gì sẽ xảy đến cho ai nên cứ nằm tĩnh tâm đến sáng. Lúc Trung Thu ra về thì đệ tử Thích Nữ Tịnh Duyên điện thoại báo tin thầy Lê Hoàng Chung đang hấp hối. Thế là một người bạn thân hết mực ái mộ tôi vào những ngày ông đã về chiều, một cây đa mẫu mực của xứ Phan thành, một nhạc sĩ giáo viên hiền lành thân thương của trường Phan Bội Châu, một tác giả của những bản nhạc gắn liền từng sự kiện trưởng thành của Phan Thiết... sắp sửa ra đi.

         Hẳn giờ này bài hát "Tình ca Phan Thiết" của bạn tôi vẫn vô tư phát lên trên mỗi chuyến tàu sắp đỗ ga Mường Mán... và tôi, đang trong thất hồi hướng về anh.

   Tôi đến thăm bạn năm 2007, đứng trước ngôi nhà cổ nhất Phan Thiết,

     

         Phan Thiết là nơi các cậu và mẹ ruột tôi định cư thời thơ ấu. Cậu tôi là ông tổ nghề làm chìa khoá Ba Phước, các anh con cậu tôi hiện là chủ tiệm mắt kính Minh Hùng, Minh Nhã, em tôi đang gánh vác hiệu giày Nam Long. Với tôi, Phan Thiết là quê hương thứ 7 sau Quảng Trị (ông ngoại), Huế (bà ngoại), Hà Nội (ông nội), Quảng Nam (bà nội), Cần Thơ (cha mẹ nuôi), và Sàigòn (nơi tôi gần 50 năm sinh sống). Viết về Phan Thiết, Trần Thiện Thanh và Lê Hoàng Chung, tôi có bài thơ đã đăng báo Bình Thuận như sau:

                                      Cố hương

Nàng Tấm xưa

tuy khoác chiếc áo cát vàng óng ánh em vẫn lọ lem

bởi vương nồng mùi cái món thân quen mỗi bữa cơm nghèo không thể nào thiếu được 

cùng vết nứt nẻ khô cằn xứ hoang mạc cô liêu

Yêu em chắc chỉ có chàng say trăng Lầu Ông Hoàng lãng bạt

vài kẻ ôm đàn viết khúc nhạc quê hương

hay người lính xa nhà tương tư biển mặn

và những con người một đời uống nước Mường Giang

Rồi cô tấm đã gặp hoàng tử trong một ngày nhật thực

phố bỗng lên thành

áo lụa kiêu sa

như trong mơ muôn lâu đài hiện lên trên triền cát

Mùi nồng xưa chìm lắng giữa hương hoa

Dẫu em thành hoàng hậu ta vẫn tin em là cô Tấm

thông thái thảo hiền vương giả bao dung

chỉ cần em còn giữ lại một vuông nhà cổ

ta mãi thầm thương gọi…

cố hương!

                                       Thái Thanh Nguyên