11 thg 7, 2023

Tản mạn : CHUYỆN BÓI KIỀU CỦA NGƯỜI XƯA


Tôi là người không tin bói toán vì nghĩ rằng bói toán là chuyện mê tín dị đoan ,chỉ những người nhẹ dạ cả tin mới tìm đến thầy bói để mong tìm giúp đỡ ,hỗ trợ. Lợi dụng lòng tin của họ, các thầy bói đã vẽ ra nhiều trò để lừa bịp, moi tiền thêm như bùa ngải, lễ bái, lên đồng…
Nhớ lại những năm còn dạy học ,khi giảng về truyện Kiều ,tôi thường dành ít phút cuối tiết dạy để nói về Bói Kiều cho học trò nghe chơi. Không ngờ chúng say mê lắng nghe thích thú đến độ chuông reo vài phút rồi vẫn cố níu kéo xin thầy nói tiếp…đến độ lấn sang giờ của đồng nghiệp dạy tiết kế tiếp.
Thời buổi bây giờ ,ít ai còn bói Kiều nhưng gạt đi sự mê tín dị đoan thì bói Kiều cũng được xem là một nét văn hoá độc đáo của dân tộc chúng ta .Lý do bởi Truyện Kiều là một áng văn chương bất hủ đã in sâu vào trong tâm trí người dân Việt Nam và những vần thơ trong truyện kiều mang ý nghĩa sâu sắc lên quan đến nhân sinh, nhiều hơn cả là mối tình trắc trở giữa chàng Kim và nàng Kiều . Có lẽ do vậy mà nảy sinh ra phương pháp Bói Kiều.
Qua 3254 câu thơ lục bát , đại thi hào Nguyễn Du đã kể về cuộc đời đầy vất vả, gian truân của nàng Kiều xinh đẹp. Mà những biến cố cuộc đời của Kiều cũng thể hiện đa dạng cuộc sống của một con người.Mỗi quẻ bói thơ Kiều chỉ sử dụng 4 câu rồi người bói luận giải cho người xem biết vận mệnh họ sẽ ra sao. Chính vì thế bói Kiều giàu nhân văn đã ra đời và truyền tụng trong dân gian để dự đoán về các sự việc diễn ra trong tình yêu.
Cách bói theo nhiều người lớn tuổi kể lại có một số quy cách buộc phải có thì bói Kiều mới linh ứng. Đó là :
_ Trước lúc bói Kiều, người bói phải ăn chay , tắm gội xông hương rồi bày bàn thờ với bát hương, trầu cau, hoa, rượu…và tất nhiên không thể thiếu cuốn truyện Kiều. Để có thể xem chuẩn xác thì tâm trí ,cảm xúc người bói phải tĩnh lặng,an nhiên, không bị phân tán bởi những sự việc xảy ra bên ngoài.
_ Trong khi đó, người xem bói phải tâm niệm những gì mình cần muốn xem và ngồi ngay ngắn trước bàn khấn vái. Khi đã khấn xong, nếu là nam thì dùng tay trái mở sách, nữ sử dụng tay phải di chuyển ngón tay cái đến một điểm bất kỳ nào đó trên trang sách và dừng lại. Đoạn thơ bao gồm bốn câu tính từ vị trí đặt ngón tay cái trở xuống chính là quẻ bốc được. Sau đó nhờ người bói ,một người có kiến thức giải đáp những điều được thể hiện bên trong bốn câu thơ trên.
_ Câu khấn vái thường có nội dung như sau:
Lạy vua Từ Hải
Lạy vãi Giác Duyên
Lạy tiên Thuý Kiều
Sống khôn thác thiêng
Xin về ứng quẻ..."
Tùy trình độ kiến thức,tuổi đời mà người bói có lời phán giải quẻ bói tốt ,xấu không giống nhau dù cùng là 4 câu thơ đó. Người này phán vận hạn không hay trong khi người khác phán ngược lại cho rằng quẻ rất tốt .Mấy ai lúc khó khăn xem bói chỉ một thầy .Khi thầy phán quẻ xấu người đó sẽ đi bói thêm với thầy khác và chỉ dừng lại với lời phán tốt .Câu chuyện sưu tầm sau đây là một minh chứng:
" Một phụ nữ gặp cảnh sinh khó,chuyển dạ từ đêm trước, qua suốt một ngày trời, rồi đến đêm sau vẫn chưa sinh được. Vào thời ấy, y học thường chịu thua, dẫn đến cảnh mất cả mẹ lẫn con. Trong tình thế tuyệt vọng, cả nhà không biết làm sao, chỉ còn cách đem Truyện Kiều ra bói. Và bói được 4 câu than vãn của nàng Kiều:
" Phận sao phận bạc như vôi?
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng.
Ôi Kim Lang, hỡi Kim Lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây. "
Đọc 4 câu lên, tất cả người trong nhà đều hoảng hốt rụng rời, e sợ việc không hay sẽ xảy tới. May thay, một người hàng xóm chạy sang thăm. Khi thấy mọi người mặt mày tái mét âu lo liền hỏi nguyên cớ làm sao. Nghe xong câu chuyện, ông này lại bộc lộ vui mừng, kêu to: "Hỏng quá, hỏng quá, các ông các bà đoán sai bét hết rồi! Bói được những câu này thì chị nhà sắp sinh không những một cháu mà tới hai cháu trai nữa cơ."
Mọi người đang ngơ ngác không hiểu, ông ta liền giải thích: "Ôi Kim lang!” Đó là hiệu lệnh gọi đứa thứ nhất ra bởi “lang” là con trai, phải không nào? Còn “Hỡi Kim lang!” là gọi đứa thứ hai ra đấy!"
Một người thắc mắc hỏi thêm: Thế câu “Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây” thì ông giảng thế nào?
Người hàng xóm nói giọng chắc nịch: Chữ “phụ” ở đây không có nghĩa “phụ bạc” tức là bỏ chồng. Nhưng chữ “phụ” này lại có nghĩa “giúp cho”, như khi ta nói “để tôi phụ cho một tay.” Do vậy, câu này có nghĩa là: “Kỳ này thiếp giúp chàng bằng cách đẻ cho chàng hai đứa con trai để nối dõi tông đường”.
Người sản phụ tuy quá mệt nhọc vì cơn chịu đựng dai dẳng nhưng vẫn tỉnh táo. Lắng nghe anh hàng xóm nói có lý, cô bỗng dưng phấn chấn hẳn lên. Và một sức mạnh bỗng từ đâu đến giúp cô trở dạ và sinh được… hai đứa con trai. Cả nhà rất đỗi vui mừng, tấm tắc khen người hàng xóm bói giỏi."
Thay lời kết:
Truyện Kiều của Nguyễn Du phản ánh số phận bấp bênh, lênh đênh của người phụ nữ . Sở dĩ truyện Kiều trở thành một sách bói trong nhân gian không chỉ vì từng câu thơ, chữ nghĩa ẩn chứa số mệnh con người, nếu soi vào cuộc đời của mỗi người, thử hỏi có ai không ít nhiều gặp phải. Mỗi một quẻ bói Kiều chỉ 4 câu thơ giúp đoán vận hạn tương lai.Từ đó suy xét lại những gì đã làm và suy tính, cân nhắc trước khi định thực hiện một việc nào đó. Chỉ nên sử dụng phương cách này khi ta còn hoài nghi, hoang mang, chưa biết phải xử lý hay xử lý một sự việc nào đó ra sao.
Xét cho cùng, bói toán thuộc về lãnh vực tâm linh mà đã là chuyện tâm linh thời tin hoặc không tin là quyền của mỗi người . Với status post hôm nay, người viết không khuyến khích các bạn trẻ làm theo để rồi cả tin vào bói Kiều dẫn đến những hệ lụy có thể không hay, chỉ mong mọi người đọc chơi , mua vui vài phút giây , chỉ thế thôi...

Mru Thăng

7 thg 6, 2023

VIẾT CHO MỘT NGƯỜI VỪA NẰM XUỐNG ...

 

  Xin cho một người vừa nằm xuống,thấy

bóng thiên đường cuối trời thênh thang !

         Ngày 12.5 vừa qua là một ngày thật buồn với tôi khi Uông Đình Thịnh, người bạn sinh viên ,bạn đồng nghiệp ,đã qua đời sau cơn bạo bệnh. Nơi bạn nằm xuống ở tít mù xa ,tận Florida bên Mỹ ,gia đình hạn chế phúng viếng nên bạn bè nhiều người không hay biết nói chi đến việc tiễn đưa .


         Nhớ ngày nào Thịnh và tôi ,cùng đậu vào SPSG (k 3), năm đầu ra trường chọn nhiệm sở theo thứ hạng tốt nghiệp nên 2 đứa dạy khác nơi. Nhưng sau 1 năm, khi có đợt thuyên chuyển ,chúng tôi may mắn được về dạy chung 1chỗ : trường Hải Phòng thuộc vùng Hố Nai Biên Hòa. Nghĩ lại, tôi thấy đó là những năm đi dạy vui ,thoải mái vì lương giáo học bổ túc khá cao và việc dạy lại tương đối nhàn không phải soạn giáo án ,ktra ,thi đua...như bây giờ. Dạy xong buổi sáng coi như hết việc ,chúng tôi có 1 khoảng thời gian, khá dài suốt từ trưa đến chiều tối tha hồ nghỉ ngơi thư giãn, chơi thể thao ,đi nhậu lai rai hoặc làm vài ván xì phé cho vui vào mỗi dịp lãnh lương đầu tháng . Hầu hết gv SP thời đó chỉ sau 1 năm đi dạy đã mua được xe Honda, thứ xe máy thời thượng bấy giờ. Từ khi có xe máy, chúng tôi không còn phải vất vả ra bến xe miền Đông chen chúc mua vé từ thật sớm để đi được chuyến đầu cho kịp giờ lên lớp buổi sáng.



          Cuối 1967, Thịnh có giấy nhập ngũ học khóa 27 SQTB Thủ Đức. Chúng tôi chia tay, kẻ dạy hậu phương người phải ra tiền tuyến. Mãi đến thập niên 1970, chúng tôi mới gặp lại khi bạn được biệt phái về Sài Gòn dạy học tại 1 trường trung học tỉnh hạt ở Tân Phú .Thịnh cưới vợ năm đó, 1 cô giáo sắc nước hương trời quê ở Long An, tôi được bạn chọn làm phù rể. Hoàn cảnh cho phép ,2 anh em rủ nhau ghi danh học Văn khoa Sài Gòn nhưng cầm mảnh bằng đại học chuyển dạy trường đệ nhị cấp chưa được bao lâu thì chế độ VNCH xụp đổ .

          Phải hơn 1 tuần sau biến cố 30.4, tôi mới tịnh tâm đi thăm thú bạn bè xem ai còn lại, ai đã ra đi. Đến căn nhà quen thuộc nằm ở 1 con hẻm cạnh nhà thờ Ba Chuông , tôi được song thân bạn cho hay vợ chồng Thịnh đi từ tối 30.4, hai đứa chở nhau ra bến Bạch Đằng leo lên chiếc tầu cuối cùng của hải quân Sài Gòn kịp chạy ra khơi trước lúc rạng đông .

          Tôi thẫn thờ khi khi bố mẹ Thịnh bảo :” Chắc chúng đi được rồi vì nếu trúc trắc thì giờ đã về nhà…”. Tâm trạng rối bời, tôi yên lặng nghe chuyện Thịnh ra đi lòng chạnh buồn nghĩ chắc chẳng bao giờ gặp lại bạn.Nhìn tủ sách quen thuộc của Thịnh ,tôi nảy ý muốn xin 1 cuốn đem về làm kỷ niệm, bố Thịnh gật đầu lấy đưa ngay. Về nhà tôi ngồi thừ nhìn cuốn sách .Đó là cuốn Từ điển Việt Nam của Thanh Nghị ,dày trên 1500 trang ,mỗi danh từ đều có ghi chú tiếng Pháp.Nhớ ngày mua nó ,Thịnh khen sách soạn công phu rất hữu ích cho người thầy và những ai muốn rèn luyện ngoại ngữ.Tôi mở trang đầu lấy bút ghi hàng chữ :”Của người bạn không bao giờ gặp lại, Tân Phú 8.5.75 “ rồi đem bọc plastic để vào ngăn cao nhất trên tủ sách đầu giường.


 

           Phải đến đầu 1990 tôi mới liên lạc được với Thịnh qua một người bạn định cư tại Mỹ theo diện HO. Lúc này internet đã du nhập Việt Nam nên chúng tôi có thể liên lạc nhau qua email.Trong khi tôi ở Việt Nam được lưu dụng dạy học thì Thịnh ở Mỹ chuyển nghề đi học IT và một thời gian sau báo tin cho tôi hay đã  được tuyển làm Software engineer tại Liberty Mutual Insurance.

         Thịnh mua 1 lô đất cất nhà theo diện trả góp. Sau gần 2 chục năm bạn đã có 1 ngôi nhà có sân vườn thoáng mát tại Orlando thuộc bang Florida, một trong 5 tiểu bang có cộng đồng người Việt lớn nhất ở Hoa Kỳ. Trong mảnh vườn của mình , Thịnh trồng thành công nhiều rau củ hoa trái quê hương. Mỗi lần thu hoạch Thịnh đều chụp hình khoe với tôi những trái cây đầu mùa của mình , thôi thì cam, quýt, mãng cầu,nhãn,mận,ổi… không thiếu thứ gì nhưng tôi ngạc nhiên nhất là bạn còn trồng được cả cây thanh long.








         Tôi nhớ 1 lần kèm tấm ảnh những trái khế đầu mùa ,Thịnh có ghi chú kèm theo mấy 

dòng chữ :    

                                    Thế còn chùm khế ngọt này…

                                    Quê hương này... thì sao đây ?!”

            Đọc mấy dòng này chắc nhiều người cũng hiểu và cảm thông tâm tư người viết .Riêng tôi nghĩ Thịnh muốn gián tiếp trả lời bài thơ ngắn tôi gửi bạn trước đó sau khi nhận rất nhiều status bạn fw có nội dung liên quan đến ngày 30.4 :

                                    “ Biết bao người khăn gói ra đi

                                     Con tim sâu lặng lời thề

                                     Một ngày nhất định sẽ về quê hương

                                     Thế mà bốn lăm năm hiu hắt

                                     Câu nói xưa chẳng vẹn một bề

                                     Thư đi tin lại hẹn thề

                                     Bạn ơi lâu quá còn về nữa không ?

                                     Quê hương khuất bóng hoàng hôn

                                     Thương người cố quốc dạ sầu vấn vương …“

          Ba thế hệ của gia đình “Thinh Uong, Quang Uong and Ryan Uong” đã an cư lạc nghiệp tại quê hương thứ 2 nên nên với những người định cư nước ngoài “ Quê hương là chùm khế ngọt…”có thể chỉ là hư ảo thời gian .

      

          Bạn bè của Thịnh ,nhất là nhóm cựu học sinh trường Hồ Ngọc Cẩn ,trường trung học cũ ngày xưa , thường nhận những bài post hay do bạn sưu tầm được trên mạng.Tôi cũng là 1 trong số những người thường xuyên nhận được những bài viết gửi từ uongtran…@hot.mail.com. Đọc thấy hay ,tôi thường fw với bạn bè hoặc post lên facebook chia sẻ để nhiều người cùng đọc ,có khi tôi đưa tên 1,2 người quen thân nhờ fw bạn cũng sốt sắng giúp .Bỗng từ trung tuần tháng 2 vừa qua tôi bặt tin nhắn và email của Thịnh. Thăm hỏi vài người bạn khác mới hay Thịnh đã loan báo cùng bạn bè từ nay “gác kiếm” về vườn vui thú điền viên…vì qua trên mười mấy năm ròng rã cũng đã đến lúc mỏi mòn...

        Bất chợt đầu tháng 4 ,1 người bạn cùng khóa SP đang ở Mỹ cho hay Thịnh đang bịnh nặng do ung thư dạ dày tái phát .Tôi âu lo viết thư thăm hỏi nhưng không nhận được hồi đáp ,chát qua messenger cũng bặt tin. Rồi… trung tuần tháng 5, tin dữ về Thịnh chính thức được bạn bè ở Mỹ xác nhận.

        Thường tôi hay thông báo trên facebook tin buồn bạn bè vừa mới ra đi nhưng không hiểu sao lần này khi người bạn thân mất tôi bần thần chẳng muốn động tịnh gì. Mãi đến khi có người zalo hỏi :”Có phải anh Thịnh chết rồi hay không? Tại sao bạn lại im lặng như vậy? Tôi trả lời rằng mình không phải là người vô tình nhưng nỗi buồn mất mát lần này quá lớn nên định thư thư 2 sẽ có bài viết dài về người bạn vừa nằm xuống .Còn thông tin thì hôm 24.5 đã có bạn đồng khóa Phan Trần Đức làm rồi .

         Và... hôm nay khi ngồi viết mấy dòng này, những kỷ niệm về người bạn xưa cứ nối tiếp hiện ra trước mặt tôi như 1 cuốn phim quay chậm…Những ngày gắn bó trong trường SP, rồi những ngày vui dạy chung trường Hải Phòng, những ngày rong chơi Trảng Bôm thăm Huỳnh V Ba, buổi du ngoạn cùng hát rong với nhóm Du ca Bùi Công Thuấn tại Hưng Lộc Long Khánh, lần cùng Vũ Sự,bạn đồng khóa , vui đùa trong đám cưới Thịnh Mười ở Long An, những buổi câu cá ở các con lạch vùng Tân Phú…

         Khi lá vàng khóc lá xanh rơi thì nỗi thương tiếc đầy vơi nước mắt .Còn hôm nay lá vàng khóc lá vàng rơi thì hạt lệ mong manh như làn sương tan đâu mất chỉ còn nỗi đau đọng trong tận cùng tâm can. Ngẫm lại là 1 người con ngoan đạo với cái tuổi U 81 , Thịnh đã đi hết nẻo đường của phận người, nhưng dù ngắn hay dài, đó cũng là cuộc hành trình nhân sinh mà ai rồi cũng sẽ đi qua. Thôi thì đành phó thác, cầu xin kiếp mai hậu của được bạn yên nghỉ vĩnh hằng nơi tình thương của Thiên Chúa .

Mru Thang

24 thg 3, 2023

CHÙA "BA KHÔNG"

 

   



         Chùa “Ba không “ là tên quen gọi của chùa Tiêu Sơn ,một ngôi chùa nghìn năm ở Bắc Ninh ,đã được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử và nghệ thuật quốc gia vào ngày 25.1.1991.Chùa Tiêu Sơn cũng chính nơi thờ thiền sư Vạn Hạnh. Người là Quốc sư của của hai triều Tiền Lê và Lý. Đồng thời cũng là người có công lớn trong việc giáo dưỡng, truyền thụ tri thức và đưa vua Lý Công Uẩn lên ngôi, lập nên vương triều Lý.

***

         Đi theo con đường Hà Nội- Bắc Ninh, đến ki- lô mét 20, nhìn về phía bên trái, thấy có một núi đất mọc lên giữa đồng lúa mênh mông . Tại lưng chừng núi, giữa rừng cây sum suê, thấp thoáng mái chùa cổ kính. Đó là chùa Tiêu Sơn, tên chữ là Thiên Tâm tự, thuộc xã Tương Giang, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Chùa này đả từng được nhà Văn Khái Hưng dùng làm bối cảnh để viết truyện "Tiêu Sơn tráng sĩ" nổi tiếng. Đây là ngôi chùa thiêng hơn 1.000 năm tuổi, nay được mệnh danh là chùa " Ba không": Không đặt hòm công đức quyên tiền của khách thập phương. Không cho phép đốt vàng mã, giấy tiền . Không cúng thực phẩm chay hay mặn. Ai tới đây đều được sư bà trụ trì căn dặn: " Đi chùa thì phải tịnh tâm, không mê tín dị đoan, việc đốt vàng mã và rải giấy tiền không có trong đạo Phật".               

          Khi các phóng viên tới, sư bà trụ trì pháp danh Thích nữ Đàm Chính, 84 tuổi, lưng còng, vui vẻ mời vào.Theo lời kể của sư bà, cách đây gần 50 năm, tức khi ấy sư bà 34 tuổi, mới về trụ trì tại chùa. Lúc đó chùa rất hoang vu, đổ nát bởi sự tàn phá trong chiến tranh Việt - Pháp mặc dầu chùa rất rộng lớn, đã có từ hơn ngàn năm và được biết đến là nơi tu thiền của các bậc chân tu đời xưa.                

          Nói tới chùa Tiêu Sơn là nói đến thiền sư Vạn Hạnh, vị đại thiền sư đã có công nuôi dưỡng và dạy dỗ cậu bé " con hoang " Lý công Uẩn, sau này trỡ thành vua Lý Thái Tổ, vị vua anh minh đã đánh thắng giặc Tàu, khai sáng cơ nghiệp nhà Lý kéo dài hơn 200 năm (thường gọi là nhà Hậu Lý để phân biệt với nhà Tiền Lý của Nam Đế Lý Buôn).           

         Điều đặc biệt hơn nữa là chùa Tiêu Sơn hiện nay đang bảo quản và thờ phụng nhục thân tức pho tượng bằng xương bằng thịt của thiền sư Như Trí với dáng ngồi " kiết già" .

      

         Theo sách vở cho biết , cách đây gần 300 năm, khi thiền sư Như Trí viên tịch, nhục thân của ngài được ướp và đặt theo dáng ngồi thiền, rồi được các đệ tử thời ấy đặt vào một trong số 14 ngôi tháp rải rác trong " rừng Từ Sơn " thuộc khuôn viên nhà chùa.         Gần 300 năm kể từ khi nhục thân ngài được rước vào tháp,năm 1946, khi chiến tranh xảy ra, chùa bị đổ nát nhưng các tháp vẫn còn nguyên vẹn với những bậc đá dẫn lên tháp khá cao.           

         Dân chúng trong những năm ấy sợ " pho tượng " nhục thân thiền sư bị tổn hại nên xây bít tháp lại. Nay, sau gần 70 năm trôi qua, các bô lão còn sống chợt nhớ, bèn bàn tính với dân chúng rồi phá cửa tháp, rước nhục thân vị thiền sư ra. Như vậy, gần 300 năm từ ngày thiền sư viên tịch cộng với non 70 năm từ ngày tháp được xây bít, song nhục thân của vị thiền sư chỉ bị hư hại  rất ít, ví dụ hai cẳng tay ngài tay ngài bị gẫy và mắt bên trái có một lỗ hổng. Đặc biệt, xương ở cẳng tay chỗ gẫy vẫn trắng như xương bình thường và da thịt khô đét, cứng như gỗ những vẫn giữ được màu nâu chứ không biến thành màu đen như các xác ướp trong Kim Tự Tháp Ai Cập. Điều này chứng tỏ nghệ thuật ướp xác của tiền nhân ta thời xưa rất  cao , nếu không nói là hơn thì cũng không kém người Ai Cập với những xác ướp của họ.                  

             Tượng nhục thân thiền sư Như Trí đã được dân chúng mời GS Tiến sĩ Nguyễn Lân Cường và ê-kíp khảo cổ của ông đưa về Hà Nội phục chế lại cho hoàn hảo, nay đang được thờ trong lồng kính tại nhà thờ tổ của chùa Tiêu Sơn.                 

          Tại chùa Đậu thuộc huyện Thường Tín tỉnh Hà Tây ( Hà Đông và Sơn Tây hợp lại, nay là Hà Nội) cũng có hai pho tượng nhục thân của hai vị thiền tăng Vũ khắc Trường và Vũ Khắc Minh từ thế kỷ thứ 17, tức cách đây khoảng  hơn 300 năm, cũng đã được ê-kíp GS Nguyễn Lân Cường phục chế hoàn hảo. Theo GS Cường, nhục thân của các vị thiền tăng và thiền sư xưa không hiểu được ướp cách nào mà vẫn còn tốt, cứng như xá lợi ( xương nhỏ của các vị sư tổ sau khi thiêu còn sót lại), đốt không cháy, ngâm nước không tan. Ngoài sự độc đáo về nguồn gốc và là bối cảnh cho tác phẩm Tiêu Sơn tráng sĩ nổi tiếng của nhà văn Khái Hưng, hiện nay chùa Tiêu Sơn còn được biết đến là ngôi chùa có một không hai.... Không có hòm công đức.             

          Nếu ở các đình, đền, miếu tại các địa phương khác, hòm công đức được bày la liệt thì ở đây tuyệt nhiên không có một hòm nào cả. Bởi vậy nên không có cảnh chen lấn lễ bái, bỏ tiền vào hòm xô bồ như thường thấy tại các di tích khác.          

Ngoài ra, chùa cũng không nhận lễ vật, không cho phép đốt vàng mã, tiền giấy hoặc rải tiền thật cho người ta nhặt. Nhà chùa cũng khuyên các tăng ni, Phật tử, trên mỗi bát Hương chỉ nên cắm một nén nhang và khi dâng lễ Phật thì chỉ cúng bằng hoa quả tinh khiết, không cúng thực phẩm chay hoặc mặn.         

         Hoan hỉ phát tâm khi cần tu bổ chùa khi biết chùa Tiêu Sơn không đặt hòm công đức, nhiều người cho rằng sư bà trụ trì " gàn dở ", không nhạy bén với kinh tế. Trước sự chê trách đó, sư bà cười móm mém nói với các phóng viên: " Gần 50 năm trước, khi về đây trụ trì tôi đã nguyện không lập hòm công Đức. Cuộc sống tu hành đâu cần nhiều vật chất. Tôi ở một mình, nếu có hòm công đức lại phải trông coi, nơm nớp lo lắng, đêm ngủ không yên. Biết  tôi không có tiền, không trộm nào muốn quấy quả nữa".                 

          Sư bà Thích nữ Đàm Chính cũng cho rằng chuyện đốt vàng mã, rải tiền thật ở cửa Phật để cầu xin phước đức là chuyện hoàn toàn không có trong đạo Phật. Nếu đến chùa dâng tiền, cầu xin tài lộc mà Phật ban cho thì chẳng hoá ra Phật nhận hối lộ hay sao? Hoàn toàn sai lầm khi nghĩ rằng hễ có lễ thì Phật phù hộ độ trì. Đến với đạo Phật là để học phương pháp sống an lành, hạnh phúc cho mình, cho gia đình mình và cho xã hội chứ không phải để cầu xin với những tham vọng tầm thường.

         Sư bà nói : " Điều đáng buồn là hiện nay vấn đề hòm công đức đã trở nên quá phổ biến, rất nặng nề. Chung quanh chuyện hòm công đức, chuyện ái, ố, hỉ, nộ được bàn tán khắp nơi hay  trên báo chí. Ban quản lý các chùa chiền, danh lam thắng cảnh cũng tranh nhau tận thu tiền bạc của khách thập phương. Ở nhiều nơi, khách vừa lo lễ bái vừa lo lấy tiền bỏ vào hòm công  đức. Mỗi lần rút ví là một cơ hội cho kẻ cắp lợi dụng, do đó chốn linh thiêng bị vẫn đục ngoài   ý muốn"

            Sư bà giải thích như vậy. Trước sự khang trang  rộng lớn của ngôi chùa với những bậc thang lát đá chắc chắn, sang trọng, nhiều khách thập phương tò mò tự hòi,không có hòm công đức  thì chùa lấy đâu ra tiền mỗi khi tu bổ, xây dựng?

         Sư bà cho biết: " Chùa không có hòm công đức nên chẳng có tiền. Khi cần tu bổ, xây dựng chỗ nọ chỗ kia, tôi nhờ người tính toán Dự trù kinh phí rồi bàn với ban quản tự, ban quản tự  kêu gọi khách thập phương giúp đỡ. Khi đã nhận đủ tiền rồi thì ban quản tự ngưng lại, không  quyên góp thêm nữa. Số tiền ấy được thấy minh bạch qua sổ sách và các chứng từ".

               Được biết, có một đại gia kinh doanh thủy sản ở tận Cà Mau, khi biết chuyện nhà chùa đang quyên góp để tu bổ và xây dựng thêm những bậc thang bằng đá,vị đại gia này đã bay ra Hà Nội rồi tới chùa xin đóng góp 500 triệu đồng. Nhưng điều bất ngờ là ban quản tự từ chối vì... chùa đã nhận đủ tiền nên không nhận thêm nữa. Sư bà nhẹ nhàng nói với với vị đại gia : " Con số  500 triệu đồng rất lớn, nếu con đem giúp các trại mồ côi hay các viện dưỡng lão thì lại càng   quý hơn nữa". Vị đại gia đã làm theo lời sư bà trước khi trở về Cà Mau.                                      

     ĐOÀN DỰ GHI CHÉP.

 Chùa Tiêu Sơn ở  Bắc Ninh.

21 thg 2, 2023

CHUYỆN ĂN CHUỐI BẺ ĐÔI

 

Bài đăng báo SGTT- Ngày 02.05.2007

***

          Chủ nhật tuần rồi khi đi dự tiệc cưới, tôi gặp một cảnh hơi chướng mắt.   Sự việc xảy ra khi nhà hàng đãi thực khách tráng miệng bằng món chuối già hương. Trong lúc mọi người đều bẻ đôi trái chuối khi ăn thì cô gái ngồi đối diện tôi cầm nguyên trái lột vỏ, nhâm nhi từng chút một, lâu lâu lại nhét trái chuối vào miệng, chóp má mút một cái và cười mỉm chọc quê người bạn trai ngồi bên.



         Không phải chỉ có tôi bực bội mà những khách chung bàn, ai cũng thấy cách ăn chuối của người con gái đó thiếu tế nhị, không đẹp mắt ở chốn đông người. Không phải tôi là người khó tính quá đến độ không thể chấp nhận phong cách ăn theo kiểu tự do, phóng khoáng của mấy cô “Sài Gòn teen” bây giờ. Nhưng là người Việt Nam, chúng ta đừng quên rằng ông bà ta từ xưa vốn rất ý tứ trong việc ăn uống ở chốn đông người nên mới khuyên dạy con cháu: "Ăn trông nồi, ngồi trông hướng". Thiết tưởng không cần phải giải thích nhiều về ý nghĩa câu nói vì đây là nguyên tắc căn bản trong cách ăn uống ai cũng biết. Trong một bàn tiệc, nếu thấy một đứa trẻ năm bảy tuổi gắp lấy gắp để, nhai nhồm nhoàm, uống ừng ực, chúng ta có thể dễ dàng tha thứ. Song với những lứa tuổi lớn hơn, nhất là những cô gái đang độ thanh xuân được nhiều con mắt ngắm nhìn thì người ta không thể chấp nhận cách ăn uống thiếu tinh tế như thế được! Không biết trong các bạn có ai đồng quan điểm với tôi rằng ăn chuối cần phải bẻ đôi chăng, nhưng từ thuở bé, tôi và các em tôi thường được mẹ nhắc nhở ăn chuối bẻ đôi là phép tắc ăn uống trước mặt người khác. Mẹ tôi bảo: “Ăn chuối không ý tứ nơi chỗ đông người sẽ bị đánh giá thấp về văn hoá". Sau này lớn lên học lớp 8, trong một bài văn giải thích, tôi được thầy giáo văn giảng giải thêm: “Nếu ăn chuối không bẻ đôi thì con trai là người thô tục và con gái là người vô duyên”. 

      Vẫn biết ăn uống là một nhu cầu quan trọng của con người. Nhưng ăn uống cũng biểu hiện văn hoá cần truyền dạy lại cho các thế hệ mai sau. Bởi nếu quên đi việc dạy trẻ các thói quen văn hoá đời thường thì tránh sao khỏi việc chúng sẽ có những vụng về, lúng túng trong cách ăn nói, ứng xử khi ra ngoài xã hội.

Nguyenuthang

.........................................................................................................................................                                                                               


ĐỂ TANG CHO SÁCH

     

     Bà tôi thường than thở, hết một nửa cơ nghiệp của nhà này đã tan tành theo sách. Một nửa cơ nghiệp nói cho to, cho xứng với nỗi đau tiếc của của bà, chứ thực ra chỉ vài trăm cuốn sách của ông tôi thôi. Có điều, đó không phải là những quyển sách bèo nhèo giấy rơm thô kệch, đang tràn ngập trong các hiệu sách, trong trường học và trong thư viện. Chưa nói tới nội dung, chỉ mới lật qua vài trang mờ nhoẹt vàng đục với những con chữ ốm o đói khát như những người bị sốt rét rừng là đã thấy chán lắm rồi.

         Sách của ông tôi, bạn chỉ ngắm không thôi cũng đã thấy thích. Những cuốn tự điển của Pháp, của Việt, thư pháp của Trung Hoa, những sách thuốc, sách khoa học, những bộ tiểu thuyết của các nhà văn danh tiếng, những sách học làm người, những sách triết…đứng sát bên nhau phơi cái gáy mạ vàng như cả một đội ngự lâm quân thông thái và oai vệ. Trang nghiêm nhưng không lạnh lẽo, bọn họ là thầy là bạn của ông tôi. Và vì vậy, bạn cũng như tôi chỉ được phép đứng nhìn mà thôi.

       Ông tôi là một người mê sách (cũng lại là cách nói vừa tấm tức vừa giận hờn của bà) mê hơn cả vợ con. Nếu bảo rằng “thư trung hữu nữ nhan như ngọc”, thì ông tôi tuy đã già nhưng lại có đến những mấy trăm người đẹp như các vua chúa ngày xưa, nên bà tôi “ghen” cũng phải.

        Ông mê sách như người mê đồ cổ. Nghe ở đâu có sách quý là ông tìm tới dù có phải tốn kém tàu xe và phải bỏ ra cả một mòn tiền lớn để “rước” người có nhan như ngọc đó về, ông cũng dám chơi một phen cho thõa chí. Như cuốn Tự vị của Paulus Của, nghe đâu như là ấn bản đầu tiên của một ông cụ nào đó bắc bực làm cao đến tận giời, ông tôi đã phải lặn lội vào tận xứ Thủ Dầu Một xa lắc xa lơ để mua cho bằng được. Công cuộc mua quyển sách đó, chẳng những khiến ông mất đến mấy chỉ vàng, mà còn ốm một trận thừa sống thiếu chết.

        Cuốn sách cũ đến nỗi như đã ngàn năm tuổi. Còn hơn một người chơi đồ cổ, ông tôi lại phải tốn thêm một món tiền và nhất là tốn rất nhiều thì giờ để nài nĩ và kiên nhẫn ngồi chờ anh thợ đóng sách đóng lại giùm. Lúc này quyển sách đối với ông như một con bệnh thập tử nhất sinh và anh thợ đóng sách cứ như một bác sĩ. Khi anh thợ tháo bung sách ra, ông đau nhói như thể gan ruột của mình cũng bị lôi ra như thế. Ông hồi hộp theo dõi từng mũi chỉ khâu, nín thở xem anh ta cắt xén, làm bìa. Cho đến khi sách được làm mới một cách khỏe mạnh, xinh đẹp, ông ôm quyển sách trước ngực như một người mẹ ôm đứa con bé bỏng vừa được bác sĩ cứu sống. Ông hết lời cảm ơn anh ta, đưa cho anh một tờ tiền lớn và hào phóng không nhận tiền thối lại. Đem quyển sách về nhà, ông lại mất cả buổi ngồi ngắm đến nỗi quên cả bữa cơm khiến bà tôi phải giục.

          Đó là với những sách cũ quý hiếm. Còn sách mới, ông lại “phá của” một cách không giống ai. Sách nào ông cũng phải mua đến những hai quyển, một để đọc và cho mượn, một để nguyên không đụng tới. Những quyển sách để nguyên ấy nằm im trong tủ kính, mỗi lần mở ra là thơm nồng mùi giấy mới và mực in. Đối với ông, đó là một mùi thơm huyền hoặc đầy quyến rủ và mê đắm như những người nghiện nghe thấy mùi thuốc phiện. Chẳng những chỉ mùi thơm trinh nguyên không thôi, quyển sách vẫn còn trinh trắng khi hãy còn những lề chưa rọc.

         Học cách người xưa, không để của cải cho con cháu mà để sách, nên giá như có phải vì thế mà tiêu hết cả cơ nghiệp, ông tôi cũng không tiếc. Chỉ có một điều khiến ông băn khoăn, ấy là trong đám con cháu thực sự chưa có một người nào đủ để ông tin tưởng. Gạt hết những đứa chỉ biết có nhà to xe đẹp, những đứa chỉ biết vung tiền trong các cuộc ăn chơi, suốt một đời chưa đụng tới một quyển sách nào, những đứa mà ông bảo là trong đầu toàn chứa những thứ vớ vẩn nếu không muốn nói là hôi thối ấy, còn lại chỉ vài đứa có để mắt tới sách, nhưng với một thái độ hờ hững, một đôi khi thô bỉ xúc phạm đến sách.

          Ông ghét nhứt ai đó đọc sách mà miệng cứ nhai nhồm nhoàm, vừa đọc vừa tán chuyện, bạ chỗ nào cũng đọc ngay cả trong nhà cầu, đang đọc mà có ai ới lên một tiếng là ném ngay cái xạch sau khi đã tàn nhẫn xếp lại một góc để làm dấu, rồi bỏ đi mà không cần biêt tới quyển sách có thể bị ướt, bị bẩn hay bị cháy. Ông cũng không chịu được cái cách lật sách thô bạo bằng cả bàn tay úp lên trang giấy hay thấm nước bọt trên đầu ngón tay. Đó là cách cư xử của kẻ phàm phu tục tử, của phường giá áo túi cơm. Lật sách mà như thế có khác gì sàm sỡ nếu không muốn nói là cưỡng bức. Phải lật như những nhà sư nâng nhẹ một trang kinh hay là như khẽ lay một người đẹp đang ngủ.

            Đối với ông, đọc sách là để được tiếp cận với những tâm hồn ngoại hạng, cho nên trước hết phải tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc chỉnh tề, phải “dọn mình”như con chiên quỳ trước Chúa, như nhà sư đảnh lễ trước bàn thờ Phật. Chẳng những sạch ở phần xác mà còn sạch cả phần hồn. Nghĩa là không để những giận hờn phiền muộn hay những ý nghĩ ô trọc dính bám cho dù chỉ một tí trong đầu. Chỉ đọc trong lúc thanh tịnh giữa khuya hay khi gần sáng tinh mơ. Đọc với hương trầm cọng với mùi hương ngai ngái của giấy mực, hương của sương đêm loáng thoáng hay hương của nước mưa mát dịu. Đọc là mở hồn ra để hơi thở của sách ùa vào căng buồm lên cho con thuyền bé nhỏ của mình được dọc ngang trên biển học mông mênh.

          Đương nhiên là ông tôi khó tính nhất nhà. Cái viện sách bé nhỏ của ông là một nơi khả kính, thâm nghiêm như một ngôi đền không một ai ngay cả bà tôi dám động tới. Bảy mươi năm sống trên đời của ông thì hết một nửa là ở trong cái gian phòng đựng đầy sách với mùi hương và sắc màu của những tâm hồn kỳ vĩ. Dạo ấy, mặc dù được cưng chiều và rất có triển vọng được ông tin tưởng, tôi cũng chưa được một lần đọc một quyển sách nào trong tủ sách ấy. Ông bảo tôi chưa đủ tuổi và chưa học được cách nâng niu gìn giữ theo cách gần như tôn thờ, thì đọc chẳng ích lợi gì mà còn “giết” sách. Theo ông, đọc vì tò mò, đọc như “lua cơm”, đọc như ngốn ngấu thì cả đầu óc mình chỉ là một bãi hoang chứa đầy những xác chết của sách bị vất ngổn ngang mà thôi. Đọc là phải ngấm từng chữ từng câu, phải để nó bén rễ trong đầu mới có thể thành cây cho trái ngọt.

            Năm tháng qua đi, ông tôi âm thầm làm một cuộc chuyển giao lặng lẽ. Tiền bạc trong nhà cứ cạn dần nhưng sách của ông lại đầy lên, phải đóng thêm tủ kê thêm kệ. Cô chú tôi biết ý ông, nên mừng tuổi không bằng trà ngon rượu bổ, mà bằng những phong bì ít nhất cũng đủ cho ông mua được một hai quyển sách. Những lúc ấy ông vui như một đứa trẻ lên 5 được nhận tiền lì xì. Rồi ông đi ra tiệm sách, khệ nệ ôm về những chồng sách mà ông ao ước nhưng chưa đủ tiền mua. Ông ve vuốt từng cái bìa, ngắm nghía từng con chữ, đê mê những sách của Lá Bối, An Tiêm, mơ màng với những tác giả Saint Exsupéry, Bùi Giáng…Giá như ông sống đến một trăm tuổi và giá như ông còn có đủ tiền thì cái viện sách của ông sẽ kín đặc những sách. Ông sẽ ngồi giữa những bức tường dày cộm thơm tho đó như một anh lính già đang tử thủ trong một cái lô cốt văn hóa.

           Sau tháng tư năm ấy, cái tháng tư mà dù nằm dưới mộ sâu ông vẫn còn đau đớn, những cuốn sách của ông tưởng sẽ sống đến ngàn năm đã bị bức tử một cách oan nghiệt.

          Khi người ta đội lên đầu những quyển sách của ông, có những quyển già như một ông tiên đầu bạc, có những quyển xinh tươi như những thiếu nữ trẻ trung, những chiếc mũ có tên là “nọc độc”, là “đồi trụy”, là “phản động” thì hơn ai hết ông hiểu đó là một lời tuyên án tử hình.

        Ông suy nghĩ lung lắm, không phải để tìm cách chôn dấu hay tẩu tán. Mà suy nghĩ làm sao để chọn cho sách một cái chết xứng đáng với lòng tin yêu và kính trọng của ông.

Một đêm thức trắng.
Rồi hai đêm thức trắng.
      Ngày thường ông bình tĩnh là thế nhưng lúc này, ông bối rối run rẩy. Có lúc mặt ông đỏ bừng và mắt ông lóe lên những tia lửa căm hờn. Cả nhà chẳng ai dám hỏi nói gì với ông. Giống như một con sư tử già bị săn đuổi cùng đường, lâu lâu ông lại gầm lên một cách tuyệt vọng.

         Cuối cùng ông đã chọn cho mấy trăm cuốn sách một cái chết dũng cảm. Đó là chính ông tự mình đốt sách. Một quyết định cháy lòng.

        Tôi cũng được dự phần trong cuộc hỏa thiêu đau đớn ấy, bằng cách giúp ông bê hết sách ra sân. Dù đem đi đốt nhưng ông không cho phép tôi làm rơi rớt xuống đất, không được nặng tay, mà phải sẽ lén nhẹ êm như đang bồng một em bé say ngủ. Phải rồi, những cuốn sách của ông đang say ngủ. Đánh thức chúng dậy, ông sẽ không chịu nổi những tiếng khóc mà chỉ riêng ông mới nghe được mà thôi.

         Sách được xây thành một cái tháp quanh những thanh củi chẻ nhỏ. Ông không muốn đốt chúng bằng xăng hay dầu. Ông lại càng không muốn xé sách ra từng mảnh nhỏ để đốt. Xé ra là làm chúng đau. Và làm cho chúng đau trước khi chết là tội ác. Một người coi sách là sinh vật sống, để cả đời nâng niu bồng ẳm, vậy mà phải giết do chính bàn tay của mình, bạn phải biết là ông tôi đã đau khổ đến nhường nào.

         Đó là một đêm tháng năm lặng gió. Cây cối im ngủ. Những ngôi sao như tan đi trong khói trời mờ đục. Ông tôi cử hành lễ đốt sách cũng bi tráng và lẫm liệt như Huấn Cao cho chữ trong ngục. Ông mặc toàn đồ trắng, cắm một cây đuốc giữa trời, khấn khứa rì rầm rồi lạy bốn hướng mỗi nơi một lạy. Xong ông lấy cây đuốc đang cháy đặt vào giữa tháp. Dứt khoát và quyết liệt như cái cách các võ sĩ đạo đâm kiếm vào bụng.
         Lửa bắt rất nhanh, chỉ trong phút chốc đã bắn vọt lên đầu ngọn tháp.
Đã nghe mùi mực và mùi giấy.
Đã nghe tiếng vặn mình của các bìa sách.
Đã nghe những âm thanh líu ríu như run như rẩy của những trang sách méo mó cong vênh.
Lửa trào ra như từ miệng hỏa diệm sơn.
Lửa ôm choàng lấy sách, hôn dữ dội bằng đôi môi bỏng cháy.
Sau cùng, cái tháp bằng sách đỏ rực như một trái tim để lộn ngược.
          Ông tôi ngồi xếp bằng, cố giữ nét mặt trầm tĩnh một cách cao cả. Không một giọt nước mắt cho dù là vì khói cay xè. Ông như thượng tọa Thích Quảng Đức đang ngồi kiết già với ngọn lửa bao quanh. Có thể nói, chính ông cũng đang tự thiêu. Bất giác tôi cảm thấy muốn khóc vì lo sợ. Đến một lúc nào đó, biết đâu ông đứng bật dậy bước thẳng vào ngọn lửa.
Ông chết theo sách.
Đó là một cái chết đẹp, xứng đáng với một người yêu sách như ông.  

         Nhưng ông chưa muốn chết vì ông còn phải để tang cho sách như một đứa con chí hiếu. Ngay lúc lửa tàn, ông quỳ xuống lạy ba lạy. Rồi ông kiên nhẫn ngồi đợi cho tất cả biến thành tro nguội. Ông bảo tôi hốt tro vào bao, cất vào tủ rồi mới chịu đi vào nhà. Gần như suốt đêm ông không ngủ. Bà tôi than thở là nghe tiếng dép của ông kéo lê lệt sệt mãi tới tận sáng.

       Hôm sau, ông bảo tôi thuê thợ đóng nhiều chiếc hộp để đựng tro. Mỗi chiếc để một ngăn tủ. Ông khóa lại và dặn không được dùng vào việc gì khác ngoài việc gìn giữ những chiếc quách ấy. Hơn 30 năm sau, cái tủ đựng đầy những hộp tro vẫn đứng im đó như một nhà mồ. Ngày giỗ ông, chúng tôi cũng đem một bát nhang đến thắp trên đầu tủ. Có cảm giác như hồn ông và hồn sách cùng lảng đảng bay về.

       Vẫn chưa hết chuyện về ông tôi đâu. Một tháng trước ngày mất ông muốn tôi làm cho ông những tấm mộ bia bằng giấy. Ông đưa tôi một danh sách dài những quyển sách bị đốt, cứ mỗi tấm bia đề tên một quyển sách. Hơn mấy trăm cái bia như thế, phải mất cả tuần mới làm xong. Những mộ bia không có ngày sinh nhưng có chung một ngày tử. Chúng được xếp lên kệ thay cho hàng trăm cuốn sách đã chết tập thể.

     Cả viện sách của ông giờ đây biến thành một nghĩa trang.
Ông trịnh trọng chít khăn trắng, lên nhang đèn rồi cung kính khấn vái như trước bàn thờ tổ tiên. Trong những lời rì rầm, nhiều lúc bỗng vang lên như tiếng khóc, ta là người có tội, có tội. Theo như tôi hiểu đó là cái tội không bảo vệ được sách, tội với các tác giả, tội với những thợ sắp chữ ở nhà in và xa hơn nữa là có tội với giấy và mực.
Ông biết ơn họ bao nhiêu thì bây giờ ông ray rứt vì mình có tội bấy nhiêu.
        Từ đó ông ăn ít ngủ ít. Ông đem từng tấm bia đặt lên bàn, lặng lẽ ngồi ngắm hằng giờ như đang đọc sách. Mỗi tấm bia gợi nhớ đến màu bìa, co chữ, tranh vẽ và cả nội dung mà chỉ có ông mới thấy được, hiểu được. Ông như sống lại những năm dài trước đó với những niềm vui kín đáo khi tìm được sách quý, hay mua được những sách hay. Những lần như thế, ông tự thưởng cho mình khi thì một bình trà, lúc một chung rượu hay tách cà phê và những điếu thuốc thơm thay cho hương trầm.
         Rồi đến một lúc ông không ăn mà cũng chẳng ngủ. Người ông khô kiệt tái xám. Ba tôi và các chú đi cải tạo chưa về đương nhiên là khoét sâu vào hồn ông những nỗi buồn lo khôn nguôi. Nhưng dù vậy, tận cùng của đêm thì cũng phải sáng. Ông có thể đợi đến mười năm hay hai mươi năm. Chỉ có những quyển sách bị đốt là không đợi được. Ông nói với bà, biết trước như vầy tôi đã để hết tiền cho bà chứ mua sách làm chi. Bà tôi cay đắng, ai mà có con mắt sau lưng.
        Buổi chiều cuối cùng ngồi bóp chân cho ông, tôi nghe ông hỏi, cháu thấy ông thế nào? Tôi nói, dạ, ông nên ăn chút cháo, trông ông gầy lắm. Không phải, ông nói, da ông thế nào, đã ngã thành màu đất chưa? Không biết da màu đất là màu gì, tôi nói đại, chưa ông à. Ngã màu đất là sắp chết đấy cháu, ông nói. Ông đã có ý để lại sách cho cháu, nhưng ta tính làm sao được bằng trời tính. Cháu nhớ giữ giùm ông cái tủ và mấy cái kệ.
      Nghe ông nói, tôi thấy da ông quả thật rất giống với màu đất bạc phếch, lạnh lẽo ở nghĩa địa. Da ông là da của một người đã chết từ lâu nhưng chưa chôn. Hay là ông đã chết từ cái đêm hôm ấy. Hồn ông đã cùng với hồn sách nương theo khói bay lên tận trời cao. Cái miền đất ồn ào đầy ô trọc và thù hận này biết đến bao giờ mới lại có được những con người, những quyển sách biết yêu quý tương kính lẫn nhau như thế. Chính lúc này tôi mới thấy thấm thía nỗi đau mất sách của ông.
     Tôi vừa buông tay ra thì ông ngừng thở. Ông chết nhẹ nhàng như gấp lại một cuốn sách. Tính ra, ông đã để tang cho sách đúng một trăm ngày./



 

.

 

 

17 thg 2, 2023

HỌP MẶT ĐẦU XUÂN QUÝ MÃO

 


       

***

      Sáng ngày 16/2 nhóm cựu HSPBCPT tại Sài Gòn đã tổ chức họp mặt đầu xuân Quý Mão tại Thanh Thuỷ Coffee đường Lý Chính Thắng.So với buổi họp tất niên ,buổi họp hôm nay tăng hơn 1 người nhưng đến tăng 2 ,ăn trưa tại Hương Cau gần đó, thì bạn Ngọc Tài theo thông lệ đã cáo lui nên điểm danh bạn bè phút chót vẫn chỉ là con số 9.

     Buổi họp mặt hôm nay do 2 bạn Bá Bình và Phan Nghi chủ trì ,Quang Chiêu điều hợp chương trình. Phan Nghi mở lời chào mừng người sức khỏe, nhiều may mắn, gia đình hạnh phúc.Có ý kiến đề xuất dành một phút tưởng niệm Ông Đồ Già mới ra đi hôm 4 Tết .Anh bạn được mệnh danh là Tổng thư ký Liên Hiệp quốc lấy chiếc điện thoại di động phóng to hình ảnh Đông Ngạc Phạm Gia để giữa bàn rồi nhờ phục vụ bàn chụp tấm hình lưu niệm chung cho mọi người. Ai cũng nhất trí và đưa điện thoại nhờ bấm thêm cho mình.

      Buổi họp mặt đầu xuân diễn ra rộn ràng ,ấm cúng. Chúng tôi cùng ngồi bên nhau ôn lại những kỷ niệm xưa với xiết bao luyến lưu thương nhớ của thuở học trò .

       Lúc chia tay thì đã quá giấc trưa thường ngày ,tôi may mắn đón được bác tài xe ôm lớn tuổi hỏi niềm nở han trò chuyện trên đường về.Khi được tôi cho biết mình đi họp mặt bạn bè ,ông ta chia sẻ nói tôi thật hạnh phúc vì với cái tuổi U 80 + rồi còn có dịp họp mặt bạn bè và tự book xe về nhà như vầy cũng là chuyện hiếm.

 ….

      Đặt dấu chấm hết bài viết ở đây là tôi đã hoàn thành việc làm thông lệ của mình sau những lần họp mặt .Nhưng niềm thương nỗi nhớ ODG đi xa và con số bạn bè dự mỗi năm mỗi vắng cứ lởn vởn khiến tôi không khỏi xót xa ,bứt rứt…Tôi chạnh nhớ mấy vần thơ của Từ Ngọc Nam,bạn cùng khoá học chung 7 năm dưới mái trường Phan :

                     Hằng năm quy tụ chốn trường xưa

                     Phan Thiết luyến lưu tuổi học trò

                     Hội ngộ đầu xuân bao kỷ niệm

                     Vui buồn chia sẻ nỗi âu lo

                     Mỗi độ năm qua tuổi chất chồng

                     Cố về gặp lại thỏa lòng mong

                    Từng năm bạn cũ vơi dần mãi

                     Vời vợi tiếc thương nặng tấm lòng

                     Đến lúc chỉ còn một đứa thôi

                     Bạn bè ngày trước đi cả rồi

                     Nhớ ngày họp mặt đầu năm mới

                    Thắp nén hương trầm khóc bạn tôi

        Từ Ngọc Nam đọc cho bạn bè nghe vào một buổi họp mặt truyền thống mồng 4 Tết tại  Phan Thiết, ai nghe cũng động lòng.Nhưng tác giả bài thơ ra đi không đầy một năm sau. Nam đâu có dè “Ngày họp mặt đầu năm mới”  lại chính là thời gian bạn bè “ Thắp nén hương trầm khóc “cho mình .

        Với ông đồ già Phạm Gia Cẩn ,hình như có cái gì hao hao.Tôi nhớ chính Cẩn cũng từng viết:

                             Mỗi năm Tết có một lần

                             Gặp nhau bạn cũ dần dần thưa đi

                             Dẫu rằng gặp mặt biệt ly

                             Lẽ thường tạo hoá cười khì thế thôi

                             Nhưng sao ta vẫn cảm hoài…

        Nỗi cảm hoài của ông đồ Phạm Gia vơi đi được phần nào từ khi định cư tại Australia vì tại đây ODG rất thành công trong việc dạy và triễn lãm thư pháp .Mới 2 năm trước ,đúng mồng 2 Tết ông đồ già Cẩn đã chủ trì Ngày Hội thư pháp ở Canberra rất thành công.Tôi đã chúc mừng và động viên Cẩn bảo trọng sức khỏe, giữ vững niềm đam mê nghệ thuật để tiếp tục trải lòng qua nét bút góp phần tô đẹp văn hóa Việt.         

       Còn nhớ thời gian đó Sài Gòn đang dịch bệnh covid-19 hoành hành, người dân thành phố bấn loạn âu lo về sức khỏe,thấy cuộc đời mong manh không biết ra sao ngày mai... Cũng vì covid-19,năm 2022 ODG không về Việt Nam ăn Tết với con gái và họp mặt mồng 2 Tết tại Sài Gòn cùng bạn bè PBCPT như những năm trước .Tôi đã đùa chơi gửi Cẩn mấy câu nhái bài thơ Ông Đồ của Vũ Đình Liên :

 Mỗi năm mai vàng nở

Ông đồ Cẩn lại về

Thăm cô con gái nhỏ

  gặp bạn bè xưa

Bao nhiêu người tấm tắc

Thầm khen ông bạn già

Chẳng nề hà tuổi tác

Bay từ nước Úc xa

Về Việt Nam ăn Tết

Hẹn nhau đúng mồng hai

Họp mặt các bạn cũ

Hàn huyên chuyện lai rai

 

Trường xưa vẫn còn đấy

Thầy cô đã đi xa

Hàng cây già ủ rũ

Cổng trường cũng đổi thay

Năm nay ông đồ Cẩn

Bận việc báo không về

Bữa tiệc mồng hai Tết

Cũng đành gác lại thôi

Hay tin dạ xót xa

Thương nhớ người bạn già

Mong ông vui và khoẻ

Sang năm gặp lại nha !

……….



          Tết Quý Mão 2023,một lần nữa bạn bè PBCPT tại Sài Gòn họp mặt lại thiếu vắng ODG.Và chúng tôi những buổi họp mặt mai sau sẽ chẳng bao giờ hay tin của bạn Cẩn từ Canberra nữa. Có lẽ bài thơ dưới sẽ là di bút của ODG gửi cho tôi :

Bạn ở phương trời xa

Không biết Đào Mai đã nở chưa

Tôi ở mãi tận cùng trời nam

Chợt nhìn Đào Mai nở

Bỗng thấy nhớ quê nhà.

Biết bao giờ trở lại cố hương

Gặp người thân quen cũ

Tâm tình chuyện tháng năm

Cùng nhìn Đào Mai nở

Và cạn chén Quỳnh tương!

                                         ODG (Canberra 2022)

Chào buồn và...

Vĩnh biệt Ông Đồ Già !..
Mru Thang


HOA HỌC TRÒ-Trời đất dành riêng tuổi học trò.Một loài hoa đỏ rất nên thơ...

HOA HỌC TRÒ-Trời đất dành riêng tuổi học trò.Một loài hoa đỏ rất nên thơ...
Mỗi năm hoa nở mùa thi đến.Chạnh nhớ trường xưa nhớ bạn bè .Nguyenuthang ..